اكثر اقسام سرفه مجرب است و خوردن ترياق كبير براى سعال بارد مفيد بود و سعال كه بسبب نزله باشد علاج نزله كنند و مبادرت بعلاج آن زياده بايد كرد كه در اكثر منتقل بسل مىشود و لعوق نزله نيز مفيد بود و گاهى بسبب گرمى و خشكى ريه باشد علاج آن در بحة الصوت گذشت و اگر حاجت تنقيه شود بحسب غلبه خلط تنقيه كنند و اگر سعال بسبب ذات الجنب و ذات الريه و ورم كبد و صدر و فم معده باشد علاج مرض اصلى كنند
ذات الجنب
ورمى بود كه در عضلات داخله يا در غشائ مستبطن اضلاع يا در حجاب حاجز حادث شود در طرف يمين يا در طرف يسار و اين را ذات الجنب خالص گويند و اگر در حجاب خارج مجلل اضلاع و در عضلات خارجه حادث شود آن را ذات الجنب غير خالص گويند علامت آن تپ دايم و درد ناخس زير اضلاع و سعال و نبض منشارى بود علاج آن تا روز سيوم فصد باسليق از جانب مخالف كنند و عناب و سپستان و بهدانه و تخم خطمى سفيد در آب جوش داده صاف نموده شيرهء تخم كاهوئ مقشر شربت بنفشه خاكسى داخل كرده بخورند و موم سفيد و روغن گل بر آتش گداخته بر جاى درد بمالند و پنبه كهنه بالائ آن بندند بعد از ان قيروطى عنب الثعلب به كار برند و اگر حاجت تنقيه شود روز مسهل بمسهل بارد تنقيه كند و درين امراض حقنه بهتر از مسهل بود و آب سرد نبايد خورد گفتهاند كه ماده ذات الجنب چون در چهارده روز تحليل نشود جمع شده ريم مىگردد و بعد از انفجار اگر در چهل روز مندفع نشود اكثر اندفاع آن بنفث باشد و منجر بسل مىشود
شوصه
ورمى گرم بود در حجابى كه بر اضلاع خلف است و صاحب اين مرض حركت نتواند كرد و به هيچ وجه نتواند خفت و زير حجاب حاجز درد باشد
ذات الريه
ورمى گرم بود در ريه علامت آن تپ دايم و سعال و ضيق النفس و درد در مقدم صدر و نبض موجى بود
ذات الصدر
ورم گرم بود در حجابى كه قاسم صدر است به نصفين جانب قص علامت آن تپ دايم و قلق و مريض از فم معده تا بترقوه درد ناخس دريافت كند و نظر به بالا و زير نتواند كرد و بر پشت و پهلو خواب نتواند كرد
ذات العرض
ورمى باشد در همين