باب فى ازالة الخط من الورق و غيره
كهربا نوشادر بزر قثاء « 1 » حب خروج ، حب قطن « 2 » ، يوخذ اجزاء سواء و ينجرون به الكتاب يزل الخط فيكتب عوضها .
نوع آخر ؛ قلعى بيض يسحق بماء حماض « 3 » الا ترج حتى يرق يلطخ به الكتاب و يدعه حتى يحف فانه يمحى و لا يبقى له اثر و هو احسن ما كشف .
نوع آخر ؛ شب يمانى عفص كبريت ابيض اجزاء سواء يسحق بخل خمر « 4 » حتى يصير كالمرهم ثم يعمل بلوطا و يجف فى الظل ثم يحك به الجز و ما اراده مس الكتاب به حتى يزول و لا يبقى له اثر .
نوع آخر ؛ يستر ما يحبه من الكتاب اسفيداج الرصاص و صمغ عربى سواء تجعل بنادق تجف فى الظل فاذا اراد و اخذ من البنادق واحدة يجعلها فى الماء البنادق واحدة و يجعلها فى الماء و يحرك به طرف قلم ثم يطلون بموضع الكتاب و تبركون حتى يجف .
خط مستور ؛ اگر از آب نوشادر بر كاغذ سپيد بنويسند نامعلوم باشد مگر آنكه نهند نوشتهء سرخ ، ظاهر شود و از آب پياز نوشتن بدستور و
هامش
( 1 ) - قثاء : به ثاء مثلّثه اسم عربى خيارزه است كه خيار دراز و خيار چنبر گويند و در بعضى مكان طول او به قدر زرعى مىشود . ( تحفه )
( 2 ) - قطن : پنبه
( 3 ) - حماض : برّى و بستانى مىباشد و مايى . نوعى بستانى را قسمى برگ رقيق و ترش و نرم و بيخ ساقش سرخ ، و خوشهء او متراكم و تخمش سياه و برّاق و در غلافهاى ريزهء مثلّث سرخ ، و به تركى غوزى غلافى و به فارسى ترشه نامند و قسمى را تخمش بدون گل متكوّن مىشود و هر دو قسم ترش و بهترين انواعاند . ( تحفه )
( 4 ) - خمر : مراد از او در شرع ما يخمر العقل است يعنى ؛ آنچه عقل را بپوشاند و در عرف از مطلق او شراب انگورى مراد است كه آب انگور صاف را در خم درون به زفت اندوده كرده ، مدتى در آفتاب و بعد از آن در سايه گذارند و غير انگور را نبيذ نامند و اصناف او به حسب افعال زياده بر شصت قسم مىشود . ( تحفه )