تفصيل اين اسكله مشروحا سابقا نوشته شده ؛ چيزى كه تازگى داشت شدّت سرما بود كه در توى واپور به همهء مسافرين سخت مىگذشت . كشتى بعد از حركت كردن از محاذى طربوزان به فاصلهء دوازده ساعت به اسكلهء باطوم كه اولين اسكلهء دولت روس است رسيد . به محض ورود يك نفر صاحب منصب روس از اسكله به واپور آمده ، تذكرههاى حجّاج را فردا فردا نگاه كرده ، امضا مىكرد و بعد از آن اذن خروج مىداد . كسانى كه از اسلامبول با واپور تجارتى روس آمده بودند ، خيلى اذيّت كشيدند ، از جمله در باطوم چند روزى به جهت نبودن واپور معطّل شده بودند . بعد از آن آنها را از واپور بزرگ به واپور كوچك نقل و تحويل داده ، روانه داشته بودند ، قطع نظر از اينها بسا مىشود كه از مأمور گمرك نيز اذيّت بسيار به آنها مىرسد و ناچار همه صدمات را بايد متحمّل شوند .
واپورهاى تجارتى نمسه هنوز حق عبور را از اسكلهء باطوم به پوتى ندارند همه آنها تا محاذى اسكله باطوم تردد مىنمايند .
[ ورود به بندر باطوم و پوتى ] روز شنبه يازدهم ربيع الثانى 97
كشتى ديروز تمام روز را در ليمان باطوم ايستاده بود . امروز طرف صبح از اين جا حركت كرده ، به فاصلهء سه ساعت به مصبّ رودخانه ريون رسيده ، ايستاد . از اينجا هيچكدام از واپورهاى بزرگ نمىتوانند پيش رفته ، داخل رودخانه شوند .
بايد واپور كوچكى كه مىتواند در توى رودخانه تردّد نمايد به محلّى در وسط دريا كه كشتى بزرگ در معظم ماء لنگر انداخته است آورده ، به او چسبانيده ، مسافر و مال التجاره را از آنجا برداشته به اسكله برساند .
واپور كوچكى موسوم به مارسيليا كه متعلق به اين كمپانيه و مخصوص براى اين كار بود در جايى كه اين كشتى لنگر انداخته بود آمده ، آنچه در كشتى بود به او حملونقل كرده ، بهقدر يك ساعت در همهجاى رود ريون سر بالا آمده ، در مقابل اسكله ايستاد .