تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — صفحة 230

مساهمون:

ص٢٣٠
به بحر سفيد . ولايت سوريه منقسم به هشت بلوك است : شام شريف ، قدس ، بيروت ، طرابلس ، عكا ، حنا ، حوران ، بلقا . ساكنين اين ولايت مركّب از اسلام و دروز و نصيريه و ميتاوله [ ؟ ] و روم و ارمنى و كاتوليك و يهودى است . عدهء نفوس سوريه يك ميليون و 300 هزار نفر است . مركز حكومت شام شريف و عدهء سكنه‌اش به 85 هزار نفس بالغ مىشود . شام از قطعات مشهورهء روى زمين و يكى از جنّات اربعه است . و مقصود از ارض مقدّسه در آيهء كريمه
« يا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ
( مائدهء : 21 ) » ارض شام است . و حاكم‌نشين شام شهر دمشق است كه عادر نام غلام حضرت خليل اللّه - عليه السلام - آنجا را دمشق نام نهاد و در اوّل اسلام پايتخت خلفاى امويه بود . حوضه ( كذا ) اين ارض مقدّسه ، مهبط وحى و مدفن انبياء و اولياء و اصفياء است . قبر جناب زينب بنت جناب امير المؤمنين ، على قول در شام است . شهر بيروت از مشاهير ولايات سوريه متصل به دريا در روى تلّى واقع شده ، از دو جانب ، دو كوه ، يكى لبنان و ديگرى جبل عامل آبادى را فراگرفته و به سبب قرب جبال و كثرت مزارع ، هوايش موزون و اهالىاش از آفت سموم مصون است . جبل لبنان از شهر نمايان و از بلندى سر به سپهر برين سودى و با اجرام فلكى هم قرين بودى . برف و يخ مانند ابر همواره قلل آن كوه را فراگرفته از هر شعبه ، دجله‌اى جارى و روان است . اكثر عمارات شهر به طبقات روى هم اتفاق افتاده كه از دريا دورنماى شهر خيلى خوش‌طرح و خوش منظر است . ابنيهء عمارات به طرز اروپا معمور و بعض بنيان عتيقش مشهور . اين شهر در ازمنهء سابقه مجمع فضلا و مسكن علما بوده . اكنون نيز مانند سابق انواع علوم رواج دارد . از اكثر ولايات اطفال را آورده ، در اين شهر به تعليم علوم و تحصيل معرفت مىگذارند و بدين ملاحظه اين شهر را مدينة العلماء نامند . اكثر اهل شهر به غير از لسان كه زبان مخصوص ايشان است به چند السنهء خارجى نيز آشنا هستند . در امورات مدنيت به نحو اكمل متمكّن هستند . هرچند ولايت سوريه قريب به 20 اسكله دارد ولى هيچ‌يك در بندريت و معموريت ،