صفحهء روزگار به نام نامى ايشان خواهد ماند .
پستخانه و تلگرافخانه در اينجا منحصر به دولت عثمانى نيست بلكه هر دولت تلگرافخانه و پستخانه دارد . يك رشته راهآهن تا شهر ادرنه كشيده شده كه از آنجا از راه خشكى به ساير دول مىرود . و حريق يا يانقون شهر اسلامبول بلكه هر شهرى كه خانههايش چوبين است ، خالى از خطر نيست . اكثر اوقات از اين بلا آسوده نمىشوند . در عرض هفته يك دو بار يانقون واقع مىشود . هنوز علاج فورى براى اين پيدا نكردهاند مگر اينكه در دو نقطهء مرتفعه يكى در بيك اوغلى و ديگرى در اسلامبول دو منارهء بلند برپا كرده كه از اكثر مواضعآبادى نمايان است و همواره قراول و مستحفظ منتظر نشسته كه در هر محل يانقون اتفاق افتد ، هفت تير توپ انداخته و علامت آرام يانقين را به علامت آن محل برافراشته ، فورا تولومبهچىها به آن جانب رفته با آب خاموش مىنمايند .
حال قدغن است ، اگر يانقونى در محلى اتفاق افتاد ، دوباره عمارت را از سنگ و آجر درست نمايند .
به جهت تعيين اوقات صلات خمسه در جميع شهرهاى معتبرهء عثمانى خوب رسمى است كه يك تير توپ در اوّل وقت خالى كرده ، عامهء ناس خبردار شده ، به مساجد جمع مىشوند . مزار [ قبرستان ] ولايت عثمانى چنانچه قبل مذكور شد نهايت جلوه و صفايى دارد و مزار در عليه در سمت اسكودار در قطعهء مشهور و معروف در جايى پر از سرو و كاج موسوم به سيد احمد درهسى است كه مدفن غرباى اهالى ايران نيز در آنجاست .
در خود اسلامبول در ايام هفته در نقاط معينه « پناير » هفته بازارى دارند كه مردم در همانروز به همان محل جمع شده دادوستد مىنمايند . براى كسبه شهر ، اين خوب قرارى است .
اصل مسكوكات دولت عثمانى در ضرّابخانهء دولت به معيار معين معيار شده ، يعنى در طلاى خالص در هزار درهمى 48 قروش و در نقره درهمى 3 قروش و آنهايى كه مختلف المعيار هستند به همين ميزان مبايعه مىشود و قطر و وزن به
هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — صفحة 116
مساهمون: محمد رضا طباطبايى تبريزى
ص١١٦