سد پنج ذرع عرض و شصت ذرع طول و چهارده ذرع ارتفاع دارد .
سنگهاى مربع سفيد كه هريك ده گره مضروبى مىباشد يكاندازه تراشيده و با ساروج به كار برده و سد چنان مستحكم است كه در اين مدت متمادى يكى از سنگهاى مزبوره نيفتاده است . و در كنار سد ، شترگلوئى از سنگ بريده كه بهقدر سى سنگ آب از آن مىگذرد . از خصايص آن شترگلو آن كه هرچيزى در بالاى آن بيندازند از طرف پائين قطعه قطعه بيرون مىآيد و هرگز محتاج به تنقيه نشده است . و باز از بناهاى امير مزبور آتشكدهاى است كه دوفرسخى نيمور در كوه معروف به آتشكوه ساخته .
اين آتشكده به وضع چهار صفه بنا شده و در اين زمان پايههاى آن برقرار است و در آن سنگهاى عريض طويل به كار بردهاند كه هر قطعه سنگى يك ذرع و نيم عرض و سه ذرع طول دارد و دوازده گره كلفتى هر پارچه سنگ است . در اين زمان كه خراب مىباشد چهار عدد از آن سنگها بر روى هم نصب و استوار است و از كنار آتشكده چشمهء آبى جارى است كه از آن آب زراعت مىنمايند . هوائى خوب و مرتعى دلكش دارد كه متعلق به چند خانوار بختيارى است و واقع در اصل آتشكوه تقريبا ده خانوار بختيارى براى زراعت در آنجا منزل دارند .
بالجمله امير مذكور ، در ايام حكومت خود در اين نواحى ، جاسب را محل اسبهاى خود قرار داده و به جهت لطافت و خوبى هوا و عذوبت مياه تابستان اين مكان را ييلاق و اقامتگاه خود قرار داده و اين محل را جاى اسب مىناميدهاند . كثرت استعمال جاى اسب جاسب شده است . برودت هواى جاسب به درجهاى است كه در اول قوس ، از بسيارى و شدت برف ، راه عبورومرور از آنجا مسدود و تا بعد از عيد نوروز همينطور آمدوشد مقطوع است . هفت قريه در اين دره مىباشد كه شرح هريك بيايد . عموما دهات جاسب سنگلاخ و رشوهخوار است گاو و زراعتى كه قابل باشد ندارد .
زمينها را با بيل به عمل مىآورند و اكثر سالها به واسطهء كثرت برف حاصل شتوى آنجا تلف مىشود كه در حوت بايد به ريختن خاكستر ، برف را از روى زراعت بردارند . آبهاى قرى از درههاى كوهسار است كه داخل رودخانهء وسط شده هر قريهاى از آن به قدر كفاف برمىدارند و فاضل آن از سوراخ كوه كه در پائين دهات جاسب است خارج شده از كنار دليجان عبور كرده داخل رودخانهء آبار قم مىشود . و هر قريهاى دو قنات و سه
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1955
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٩٥٥