شده . در اين باغ درختهاى تبريزى قوىهيكل سر به هوا كشيده و با وجود عظمت و قطر طورى با هم مرادف و در يك خط مستقيم واقع است كه گوئى ديوارى راست و مرتفع مىباشد . در اين باغ اقسام ميوههاى خوب به عمل مىآيد خاصه سيب و گلابى آن كه كمال امتياز را دارد . در وسط باغ عمارتى عالى بنا كردهاند . در جلو يكى از ايوانها كه به اصطلاح اهل بلد تالار ايوان ناميده مىشود ، در طرف شرق ، حوضى از مرمر ساخته شده كه به آن امتياز ، حوض كمتر ديده مىشود . حوض مزبور از مرمر زرد منقوش است .
در چهار گوشط حوض چهار مجسمهء اژدر از مرمر ساخته شده كه از دهن آنها آب جارى مىشود . به علاوه روى اضلاع حوض و پيچوخم اژدرها فوارههاى كوچك از مرمر ساخته شده كه از همهء آنها آب جستن كرده به حوض مىريزد . پاشويهء حوض نيز از مرمر منبت است . الحق حجارى و منبتكارى اين حوض طورى ممتاز است كه ناظرين و بينندگان را واله مىنمايد . چهار ايوان ( تالار ايوان ) بزرگ دارد كه طول دهنهء هريك چهارده ذرع و نيم است و هر ايوان به واسطهء دو ستون مرتفع كه از چوب منبت با سرستونهاى چوبى منبت ترتيب يافته افراشته شده است ، در وسط ، عمارت بالاخانه ساخته شده كه مشرف به تالارها است و ارسيهاى كار قديم ممتاز و شيشهبريهاى ريزهء بسيار اعلى دارد كه محل نظر است و ارسيها را كه بالا كنند تالارها منظر بالاخانه مىشود . اين عمارت و باغ را مرحوم لطفعلى خان حاكم گروس جد ششمى جناب حسنعلى خان وزير فوائد - كه در اواخر سلطنت شاه سليمان و در تمام مدت پادشاهى سلطان حسين صفوى حكومت گروس را داشته - در سنهء هزار و صد و چهار هجرى بنا كرده است و چون در امتداد زمان و انقلابات رو به خرابى نهاده بود ، مرحوم جنت جايگاه نايب السلطنه عباس ميرزا طاب الله ثراه هنگام عبور از گروس و اقامت دو روزه در بيجار و حوالى آن به محمد صادق خان مرحوم والد جناب حسنعلى خان كه آن زمان حاكم آنجا بوده امر به تعمير آن فرمودند و مبلغى هم از براى مصارف و مخارج تعمير آن به محمد صادق خان دادند و مرحوم مشار اليه با كمال سليقه در مرمت و توسعهء عمارت و باغ مزبور كوشيده ازارههاى تالارها را مرمر كرده و استاد محمد رضاى حجار مشهور اصفهانى آنها را حجارى و منبت نموده و كتيبهاى هم كه اشعار بسيار خوب دارد به خط ميرزا رضاى خوشنويس معروف در مرمرهاى ازاره
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1905
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٩٠٥