جامع زنجان :
مساجدى كه در اين شهر صدق جامع بر آنها شود يكى مسجد معتبرى است كه بانى آن مرحوم عبد الله ميرزاى دارا بوده است . تاريخ بناى آن هزار و دويست و سى و هفت هجرى مىباشد . بعضى موقوفات از قريه و قيصريه و حمام دارد . توليت آن الآن با محمد حسين ميرزاى پيشخدمت ولد مرحوم اميرزاده محسن ميرزاى امير آخور « 1 » مىباشد .
مسجد ديگرى هست كه مرحوم ميرزا ابو القاسم مجتهد سى سال قبل ساخته است . سه طرف اين مسجد تمام و يك طرف آن ناتمام است .
مسجد ديگر هست كه اهل شهر در هزار و دويست و هشتاد و چهار ساختهاند چندان خرابى ندارد .
مسجد ديگر مسجد مدرسهاى است كه مرحوم نصر الله خان نايب شهر در پنجاه و شش سال قبل بنا كرده موقوفاتى دارد .
مسجد ديگر هست معروف به مسجد مرحوم حاجى مير ابو القاسم از ابنيهء قديمه است . شصت سال قبل مرمت شده و حالا باز خيلى خرابى دارد . موقوفات زياد هم براى اين مسجد هست .
مسجد ديگر در هزار و صد و هفتاد و سه ، حاجى پير ولى نامى بنا نموده و چون ملا محمد على بابى معروف آن را تعمير كرده حالا مشهور به مسجد ملا محمد على است . خرابى زيادى ندارد . بعضى مساجد ديگر هم هست كه در شمار جوامع نيست .
جامع سارى مازندران :
نسبت بناى اين جامع را به خلفاى بنى عباس خاصه هارون الرشيد مىدهند . سه گنبد آن كه در قديم الايام آتشكده بوده و عقيدهء بعضى اين است كه سر سلموتور و ايرج پسران فريدون آنجا مدفون است حالا كرياس مسجد است . اين مسجد را مازيار بن قارن هشتصد سال قبل تعمير يا بنا نموده است .
جامع ساوجبلاغ :
مسجد جامع ساوجبلاغ از بناهاى بداق سلطان بن شير خان بن شيخ
هامش
( 1 ) - محمد حسين ميرزا پسر محسن ميرزاى ميرآخور است و محسن ميرزا پسر عبد الله ميرزاى دارا پسر فتحعلى شاه قاجر .