فرستاد . بارى بعد از آنكه من وارد خانه شدم و اطراف آن را مشحون به اشخاص ديدم از راست و چپ نگريستم و موضعى مىخواستم كه در آن بنشينم تا نظرم افتاد به سقفى كه از روى زمين به قدر يكوجب بلندى داشت . در يكى از زوايا شخصى تنها در آنجا نشسته بود و لباسى از پشم پوشيده شبيه به فرجيهائى كه در آن بلاد مردم فقير در ايام برف و باران در سفرها مپوشند . من به جانب آن شخص رفتم و همراهان چون مرا بدان جانب روانه ديدند بهجاى خود ماندند و از حركت من و رفتن به سوى آن شخص تعجب كردند . و من نمىدانستم كه آن شخص كيست ؟
خلاصه نزد او رفتم و بر او سلام كردم . او جواب گفت و نصف قيامى نمود . در ركن محاذى او نشستم و به مردم نگاه كردم ديدم همه به من از روى تعجب نگاه مىكنند و مشايخ و اشراف و فقها را ديدم ايستاده و به ديوار تكيه كرده . يكى از قضاة به من اشاره كرد كه از آن محل فرود آيم . آن وقت احتمال دادم كه اين شخص پادشاه است . بعد از ساعتى ، شيخ المشايخ نور الدين سابق الذكر كرمانى آمد و صعود نموده بعد از سلام در ميانهء من و سلطان نشست . آنگاه يقين كردم كه اين شخص سلطان مىباشد . پس از آن جنازه را آوردند و جنازه در ميان درختهاى ليمو و ترنج و نارنج بود و شاخههاى درختها كه پر از ثمر بود در دست مردم و گويا جنازه با بستانى حركت مىكند و مشعلها بر سر نىهاى بلند در پيش روى جنازه حركت مىكرد و شمعها نيز بههمينطور . بارى بر جنازه نماز گزاردند و مردم تشييع جنازه كردند تا محلى كه مقبرهء سلاطين است . و اين مقبره در موضعى است كه موسوم است به هلافيحان و چهار ميل تا شهر مسافت آن مىباشد . و در آنجا مدرسهء بزرگى است كه نهرى از ميان آن مىگذرد و در داخل آن مسجدى است كه در آنجا نماز جمعه مىگزارند و در بيرون آن حمامى است و بستان عظيمى دور اوست و براى صادر و وارد در آن طعام هست . اما من نتوانستم كه با جنازه تا اين محل بيايم . به جهت آنكه راه دور بود برگشتم به منزل خود . بعد از چند روز ، سلطان يكى را نزد من فرستاد و مرا به مهمانى دعوت كرد و من با آن شخص رفتم تا درى كه معروف به باب السرور بود و از پلههاى زياد صعود كرديم تا رسيديم به موضعى كه فرش نداشت به جهت عارضهاى كه سلطان را عارض شده بود و سلطان روى مخدهاى نشسته بود و در پيش روى او دو جام بود كه يكى را طلا گرفته بودند و ديگرى را نقره و در مجلس ،
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 751
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٧٥١