دولتين را به اتمام آورند . حكيم صاحب و منوچهر خان و قائم مقام از تهران و ميرزا ابو الحسن خان از زنجان حركت كردند . نواب نايب - السلطنه از گروس و جنرال بسقاويج و آصف الدوله از تبريز با امنا و وزراى دولتين عليتين در قريهء تركمانچاى - من اعمال تبريز - اجتماع كرده در شب پنجشنبه پنجم شهر شعبان يكهزار و دويست و چهل و سه سال تنگوزئيل تركى مجلس مصالحه منعقد گرديد . نواب مستطاب نايب السلطنه و جنرال بسقاويج وكالتنامهء خود را به يكديگر دادند و عهد مودت بستند و عهدنامهء مصالحه نگاشتند و سه روز و سه شب به شاديانه توپهاى عيش و طرب به غرش درآمده ميدانهاى رزم مبدل به ايوانهاى بزم گرديد . آصف الدوله و منوچهر خان به تهران روى كردند و ميرزا - ابو الحسن خان و جنرال رازن « 11 » سردار سوارهنظام روسيه و چند نفر از معتبرين به جهت وصول صلحنامه در اواخر شعبان به حضور حضرت صاحبقران رسيدند و عريضهء جنرال بسقاويج را داده معزز و مخلع بازگرديدند و لشكرها از سرحدات برخاستند . جنرال از تبريز مراجعت كرد و نواب نايب السلطنه از سراسكند هشترود به تبريز ورود فرمود .
چون صورت عهدنامه نهايت مفصل است زبدهء مطالب فصول مرقوم مىگردد :
صورت عهدنامهء وكلاى دولتين عليتين در محل تركمانچاى و امضاى آن
اعلى حضرت امپراطور اعظم كل ممالك روسيه بالقابه و اعلى حضرت پادشاه ايران باوصافه على السويه اراده دارند كه به نوايب جنگى نهايتى بگذارند و به سبب همجواريت صلحى بىنفاق به عمل بياورند ، لهذا امپراطور اعظم ، جناب ايوان بسقاويج جنرال انوتاررا و پادشاه و الا جاه ممالك ايران ، نواب نايب السلطنه العليه عباس ميرزا را وكلاى مختار خود تعيين كردند و ايشان در محل تركمانچاى اختيارنامههاى خود را بههم سپردند و فصول آتيه را قرار دادند :
هامش
( 11 ) -Rosen ( Gen . May . Baron ) .