حاجى عبد الله خوئى و غيره .
اسامى تجار مشهور دول خارجه : رالى تاجر يونان ، سواج اغلو تاجر يونان ، تمسجى تاجر سويس ، چلپى تاجر يونان ، قراگوزيان تاجر ارامنه و اسلامبول .
شرح متعلق به تبريز منقول از سياحتنامهء سياحان عالم نقل از سفرنامهء تاورنيه
تاورنيه مسافر فرانسوى كه در سنهء هزار و چهل و شش هجرى مطابق هزار و ششصد و سى و شش مسيحى به ايران سفر كرده و از تبريز عبور نموده مىنويسد :
« تبريز واقع شده است در هشتاد و سه درجهء طولى و چهل درجهء عرضى در يك صحراى وسيع و اشجار به هيچوجه در تبريز ديده نمىشود .
اطراف جلگهء شهر تبريز را جز طرف مغرب كوههاى بلند احاطه نموده .
عقيدهء جمعى اين است كه اكباتان پاىتخت مملكت مدى همين شهر تبريز است . على اى حال در اين وقت شهرى است بزرگ و پر جمعيت و تجارتگاه .
بناى عمارات غالبا از خشت خام و عمارات با طاق خشتى مسقف مىباشد .
صنعتگر زيادى از غريب و بومى در شهر تبريز متوطناند . صنعت دباغى به خصوص ساغرى سازى در تبريز كمال رواج را دارد چكمهها و كفشها از ساغرى كه از پوست خر يا قاطر است دوخته به اطراف مىبرند .
مسجدى در تبريز ديدم نهايت عالى ولى چون بانى آن سنى بوده اهل ايران آن را محترم نمىدارند و نماز در آن نمىگزارند « 3 » . گنبد اين مسجد از خارج با كاشيهاى ملون مزين است . در داخلهء گنبد با طلا و لاجورد آيات قرآنى را كتيبه كرده و انواع گل و بوته مرتسم است . در دو طرف مدخل اين مسجد دو منارهء باريك بلند ساخته شده است با وجودى كه منارهها چندان نظرى ندارد مجوفاند و ظاهر آنها كاشى است ( چون در هزار و صد و نود هجرى مطابق هزار و هفتصد و هشتاد مسيحى در تبريز زلزلهء سختى شد يحتمل اين منارهها در آن زلزله خراب شده باشد ) .
هامش
( 3 ) - متن : « گذارند » .