جوشن صغير و جوشن كبير و دعاى ( ام الصبيان ) « 28 » و ( حفظ ) « 29 » ها و ( سلام ) « 30 » ها كه نوشته دستور بدهند و در تأثيراتشان ؟ بايد گفت مثل آنكه در جهل و سيهروز شدن مردم طبيعت و روزگار هم با آن موافقت بكند ! تا آنجا كه كون و مكان و زمين و زمان اثرات خود تغيير بدهند ! چه واقعا هم برخى از آنان چارهساز ميشدند !
يكى به طبيبى گفت موى ريشم درد مىكند ! پرسيد چه خوردهاى ؟ پاسخ داد نان و يخ ! گفت مردهشويت ببرد كه نه دردت به آدميان ميماند ، نه غذات !
شخصى يكى از اين دعاسازها و دعانويسان را پرسيد ميتوانى اثرات وجودى خود معلوم بكنى ؟ ! جواب داد چه هنر و تأثير از اين بالاتر كه توانستهايم دهها صد سال ، مردم خود به آن مشغول بكنيم !
تقويم و نجوم
يكى ديگر از راهنماها و پيشگوهاى مردم تقويم بود كه منجمين چاپ ميكردند .
منجمهائى كه هم تقاويم سالانه نوشته و هم بسان رمالها و كتاببينها پيشگوئى ميكردند و رأسشان منجمباشى بود كه از طرف سلطان وقت عنوان گرفته بايد در مصاحبت او بوده خوب و بد و وضع و حال ساعت و روز و ماه و سال وى معلوم بكند و به تأسى از پادشاه ، هر حاكم و والى و حكمران نيز
هامش
( 28 ) . در معنى مادر بچهها . دعائى كه جهت كودكان در مصونيت از بليات و رفع مضرات نوشته شود .
( 29 ) . دعائى در خواص ادعيهء بالا جهت حفظ كه در آن حافظ و حفظ و حفيظ و مانند آن باشد ، مثل فاللّه خير حافظا و هو ارحم الراحمين .
( 30 ) . دعائى كه در آن سلام آمده باشد ، مثل سلام قولا من رب رحيم . . .