آبرسانى و آبگيرى
چنانچه در جلد اول اشاره شد ، تهران شهرى بود كمآب و بلكه بىآب و لاجرم آب آن از رشته قناتهائى تأمين ميگرديد كه مردم اهل خيرى آنها را حفر كرده جهت باقيات صالحات وقف نموده مورد استفاده عام قرار داده بودند و از آن جمله بود : 1 - قنات يا ( آب حاج عليرضا ) كه در ( سرچشمه ) ظاهر شده خانههاى شرق و غرب و جنوب خود را مشروب مينمود . 2 - آب يا قنات ( سردار ) كه ابتداى خيابان عين الدوله رو آمده شرق و غرب و جنوب خيابان عين الدوله و كوچه قجرها ( كوچه آبشار ) را آبيارى مينمود . 3 - قنات ( سپهسالار ) كه مسجد سپهسالار و مجلس شورا و خيابان نظاميه ( بهارستان ) و كوچههاى پشت مجلس را مشروب مينمود . 4 - قنات ( باغ صبا ) كه آب آن به خيابان قديم شميران و دروازه دولت و كوچههاى جنوبى و خيابان صفيعليشاه ميرسيد . 5 - قناتهاى فرمانفرما كه حدود شمالى و باغات غربى خارج شهر و آسياب و باغ و خانهء فرمانفرما ( كاخ مرمر و كاخهاى اطراف آن و مجلس سنا ) و خيابان اميريه و شرق و غرب آن را سيرآب مينمود . 6 - قنات باغ شاه و قنات اكبرآباد باغ شاه كه از آبهاى آنها باغشاه و جنوب آن و دار المجانين ( تيمارستان ) و خيابانها و كوچههاى محلهء ( شهرنو ) مشروب ميشدند . 7 - قنات وزير كه آب آن خيابان ( سرآب وزير ) و خيابان