گورستانها ميان محلات مسكونى كه به دريا پيوسته بود و پشتهاى كه جزيره را به دو نيم ميكرد گسترده بود و اندكى از گورها دست نخورده باقيمانده است . اشغال جزيره بدفعات و طى چند هزار سال موجب استفادهء مجدد و يا شكافتن پياپى اين قبور شده است . هيئت فرانسوى فرصت يافت دهتائى از اين مقابر را كه متعلق به گذشتهء نهچندان دور ، يعنى محتملا اواخر دورهء ساسانى و يا شايد هم بعد از آن بوده ، بشكافد ، همه آنها را در سنگ كنده بودند و لحدهاى سنگ گچ گرفته بر آنها نهاده بودند ، مردگان در گور خوابانده شده بودند . در گور مردان چيزى از اشياء تدفينى يافت نميشد اما در گور زنان شيشههاى كوچكى بود كه احتمالا عطردان بودهاند . جواهرات كمقيمتى مثل حلقهء انگشترى و پارهء مفرغى يا آئينههائى از جنس مفرغ در آرامگاه ابدى زنان نهاده شده بود . »
* * * از مطالعه اين قسمت از نوشتهء پروفسور رومن گيرشمن ميتوان نتيجه گرفت كه لااقل در برخى از اين قبور اشيائى يافت شده ( ش 84 ) و حال اينكه در 12 قبرى كه در سيراف بوسيله اين نگارنده حفارى شد جز دو تكه سفال اسلامى قرن سوم و چهارم هجرى كه معلوم بود هنگام دفن مرده با خاك وارد قبر شده است چيزى بدست نيامد . پس قبور سيراف را هرگز نميتوان متعلق به نسطوريها دانست . ( چون ممكن است كه افرادى نيز استناد به قبور خارك كرده و گورستان اسلامى سيراف را هم از آن نسطوريان بدانند ) ولى برخى از دخمهها كه غالبا در دل كوهستان شمالى درهء لير سيراف مانند اتاقك كوچكى كنده شدهاند با قبور اين دوره از جزيره خارك قابل مقايسهاند و تقريبا مربوط به اواخر پارت و اوائل ساسانى ميباشند . علاوه بر آن هنوز از قبور و از خانههاى اين دوره در سيراف يافت نشده است و حتى نقش صليب نسطورى و كليسا يا معبدى نيز بدست نيامده است كه
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: غلامرضا معصومى
ص١٥٠