[ سخنانى از مؤلف پيرامون سياحتنامه ]
از حضور هموطنان باغيرت ، بهويژه ارباب فطانت و دها [ و ] اصحاب فتوت و سخا ، طالب و خواستگاران سياحتنامه با كمال مسرت و افتخار ، معذرت از قصورات خود خواسته و از حسن قبول همه متشكرم . به حمد الله اين اثر ناچيز دلپسند هر صنف از صنوف و هر طبقه از طبقات هموطنان عزيزم آمده على الخصوص سلسلهء عليه علماء اعلام و فضلاء كرام - كثر الله امثالهم - كه اين فقره بيش از همه مايهء افتخار و مزيد اميدوارى و سبب مباهاتم گشته ، زيرا ياد ندارم وجود محترمى از سلسلهء علما و فضلاء ايران به عزم زيارت بيت الله الحرام وارد اسلامبول گرديده درصدد جستوجوى سياحتنامه برنيايند و بدان وسيله طالب ملاقات اين خادم نگرديده و از فيض زيارت خودشان كامياب و متلذذ نفرموده و فرق مباهاتم را به فرقدان نرسانند كه اين خود دليلى ظاهر و برهانى است باهر بر آنكه عوام دربارهء علما سوءظن نموده بودهاند كه مطالعهء كتب و رسايل و روزنامهجات مفيد به حال عامه را مكروه مىدانند ؛
« إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ »
.
خيالى بوده است فاسد كه مر آنان را دست داده بلكه آن بزرگواران بيش از همه بيدارى حس اهالى را طالب و به ترقى دستگاه معارف مايل و راغباند ، چنانكه كافهء بزرگوارانى كه من بنده را از تشرف به حضور خود مفتخر ساختند ، در خصوص اتمام اين كتاب كمال ترغيب و تحريص را فرمودند ، پس مىتوانم عرض نمايم :
جلد دوم مدتى تعطيل شد * تا نخستين را ثمر تحصيل شد