تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — صفحة 278

مساهمون:

ص٢٧٨
پايتخت برمه به سيام مراجعت كرد و تصميم گرفت كه با متحد ساختن فرمانروايان محلى در زير لواى پادشاه ايوديا كشور سيام را از يوغ برمه خلاص بخشد . به زودى موقعيت به او اجازه داد كه نقشه خود را عملى سازد . بدينمعنى كه در سال 1584 پادشاه برمه مجبور گرديد عليه عموى خود پادشاه آوه
( Ava )
كه ياغى شده بود لشكر - كشى نمايد و به نارت دستور داد كه با سپاهيان سيامى به آوه حمله نمايد ولى نارت در عوض با سپاهيان خود به طرف پيگو حركت كرد ولى در نزديكى پايتخت همين كه اطلاع حاصل نمود كه نانداباين بر عموى خود پيروز گرديده است به طرف مرطبان
Martaban
عقب‌نشينى كرد و در طى راه تمام اسراى سيامى را نيز كه در متصرفات برمه اقامت داشتند همراه خود برد . پادشاه برمه نيز به تعقيب او پرداخت ولى تلافى طرفين منجر به شكست برمه گرديد . دوبار ديگر سپاه برمه تحت فرماندهى وليعهد آن كشور به سيام حمله كرد و حتى ايوديا را نيز به محاصره خود درآورد ولى بدون نتيجه قطعى مجبور بعقب‌نشينى گرديد . سرانجام در سال 1593 در زمان سلطنت نارسوئن
Naresuen
( نارت پس از مرگ پدر 1590 تحت اين لقب بسلطنت رسيد ) براى آخرين بار براى تلافى اشغال تناسرى توسط سيامىها وليعهد برمه با لشكريان انبوهى به سيام حمله كرد ولى در جنگى تن‌به‌تن توسط نارسوئن بقتل رسيد . در اين ميان دو نفر از سرداران سيامى موفق گرديدند كه شهرهاى تاوى
Tavoy
و تناسرى را از اشغال برمه خارج سازند و با تصرف مرطبان
Martaban
توسط خود نارسوئن كشور سيام به خليج بنگاله راه يافت . از طرف ديگر در سال 1595 چينگ‌ماى
( Chiengmai )
كه يكى از پسران پادشاه سابق برمه بر آن حكومت ميكرد در ازاء كمك نظامى كه از سيام دريافت داشت خود را تحت حمايت آن كشور قرار داد . در اين موقعيت نارسوئن به خيال تصرف پيگو افتاد و به آنجا لشكركشى كرد اما موفقيتى نصيبش نگرديد و مجبور بعقب‌نشينى گرديد . ولى در اين موقع بين پادشاه برمه و برادرانش كه هريك در قسمتى از كشور حكومت ميكردند جنگ درگرفت . سرانجام ناندا به اين گرفتار شد او را به تونگو
( Toungoo )
به اسارت برده و كمى بعد بقتل رساندند . با سقوط پيگو امپراطورى برمه دچار فترت گرديد . و باوجوديكه چند سال بعد يكى از بازماندگان سلاطين سابق برمه مهادهرم راجه
( Maha Dharma Raja )
تحت عنوان
Anaukpetlun
( 1605 - 1628 ) موفق گرديد كه آن امپراطورى را تجديد حيات بخشد ولى سرزمينهاى برمه جنوب مرطبان و تناسرى و مرگى همچنان در تصرف سيام باقى ماند . براى اطلاعات بيشتر ر ك به : ( ص ص 23 - 27
Fistie ; Le Thailand . Paris . 1963
و « هال » كتاب ياد شده . فصل 13 ) .
سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — صفحة 278 | محمد ربيع بن محمد ابراهيم / عباس فاروقى