مىبردند . آن حضرت ( جامى ) به ازاى كلمات او چنين فرمودند : كه رابطهء خصوصيت بر اين وجه است كه اينها جمال اللّهاند و شما جمالاللّهايد . . . و بالاخره آن پسران كه از مملكت فارس همركاب او بودند پياده شدند و آن شيخ پرتلبيس در آن صحراى بىپايان سخرهء شيطان و مسخر ابليس گشت و وى را گروهى انبوه از مريدان بىتمييز بودند كه به زبان بلاهت چنين درمىنمودند كه هر فيضى كه از جانب مبدأ فراز و نشيب اين عالم صورت مىدهد همه از ممرّ فيضان وى است » . « 1 »
مؤلف لطائف نيز گويد : « وقتى ايشان ( جامى ) در سفر حجاز به بغداد رسيدند .
پيرجمال عراقى با جمعى از مريدان به ديدن ايشان آمد . وى شيخى معظم بود معتقد فيه اكثر خواص و عوام ، و پوستين او و مريدان از سر تا به پا همه پشم شتر بود . چون چشم بر ايشان ( جامى ) افتاد گفت : جمال الهى ديديد . ايشان گفتند ما پيرجمال الهى ديديم ، يعنى شتران خدا را » . « 2 »
آثار پيرجمال
پيرجمال اردستانى چون عطّار به كثرت آثار معروف است . تقريبا سى اثر از وى مانده است . از ويژگى آثار وى آميختن شعر و نثر با يكديگر است . ديوان وى شامل قصايد ، ترجيعات ، تركيبات ، مستزادات ، غزليات ، رباعيات ، فهلويات است . در پايان مثنوىهاى خويش از آثارش نام مىبرد و كار تحقيق را آسانتر مىسازد . مجموعه رباعيات را ميزان الحقائق نام داده و در آثارش از آثار شعر خويش ، قصايد ، ترجيعات و مستزادات را به نام اثر مىآورد . با بررسى آثارى كه در اختيار اينجانب بود و نسخهء ديوان وى در كتابخانهء مجلس به شمارهء 13005 / 1315 و كتابخانهء تبريز به شمارهء 1415 - 56 / 36 و نسخهء عكس پاريس 813
) p . s (
1132 دانشگاه تهران ، كليات ديوان شعر پيرجمال را فراهم ساختم كه نشر روزنه آن را منتشر كرده است .
1 . كليات اشعار : شامل 19 قصيده نعتيه ، 27 قصيده ، چهار مستزاد ، دو ترجيعبند و غزليات و قطعهء رباعى - فهلويات است كه انتشارات روزنه در سال 1376 آن را منتشر كرده است .
هامش
( 1 ) . مقامات جامى ، ص 180 .
( 2 ) . لطائف الطوايف ، ص 25 .