سخنرانيهاى سومين كنگرهء تحقيقات ايرانى . « * »
( 57 / 5 ) - تجوع ترانى . . . ر . ك . شرح احاديث و امثال . اين عبارت همچنين ساير آيات و احاديث در اين باب اكثر در مرصاد منقول است و در تأليف كتاب مؤلّف به آن نظر داشته است جز آنكه اشعارى را كه در لابهلاى مطالب آورده غير از اشعار مندرج در مرصاد العباد است .
( 57 / 7 ) - بسى حلاوت . . . از اشعار مولاناست ر . ك . ديوان كبير غزل 1739 .
( 57 / 23 ) - آنكه بدهد . . . اين سه بيت نيز از مولاناست . ر . ك . مثنوى ص 286 .
( 58 / 7 ) - فمن لم يجد . . . ديوان ابن فارض ص 69 . اشعار در متن بكلّى مغلوط بود از روى ديوان اصلاح شد .
( 58 / 18 ) - ناچار . . . از غزليّات شمس است ( ر . ك . ديوان كبير غزل 2239 ) .
( 59 / 2 ) - هرچه غير حق . . . اين بيت را در مثنوى طبع ميرخانى و طبع كلاله خاور نيافتم .
( 59 / 8 ) - عرفات ، جبل الرّحمة ، مشعر ، منى . . . نام مكانهايى است كه حاجيان در سفر حجّ بدانجايها بگذرند و مراسمى به جاى آرند . اين عبارات نيز با تغييراتى از مرصاد ، ص 171 گرفته شده .
( 59 / 4 ) - دل زامل . . . ر . ك . ديوان خاقانى ص 315 .
( 59 / 11 ) - دع نفسك . . . اشاره به قول حسين بن منصور حلّاج است كه شخصى به وى گفت : مرا راهى به حق بنما . او گفت : دع نفسك و تعال . نفس خود را بگذار و بيا ( تعليقات حديقه ص 169 ) . اين شعر سنائى نيز كه در ص 114 حديقه آمده ناظر به آن است :
راست گفت آن كسى كه از سر حال * گفت دع نفسك اى پسر و تعال
در حواشى مرموزات اسدى ص 166 نوشته شده است : اى عزيز بدان كه راه خدا نه در جهت راست است و نه از چپ و نه بالا و نه زير و نه دور و نه نزديك . راه خدا در دل است و يك قدم است دع نفسك و تعال ( به نقل از تمهيدات عين القضات ص 92 ) . در
هامش
* اين مقاله از مصحّح در مجلّهء گوهر ، سال اوّل ، شمارهء 9 طبع شده .