قوله
« فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . »
« 1 » و جايى همىگويد :
چو فرعون و قوم او ما را بخشم آوردند ، از ايشان كينه كشيديم و غرقه كرديمشان ، بدين آيت : قوله
« فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ أَجْمَعِينَ . »
« 2 » پس چو مردى « 3 » مر ديگرى را بخشم آرد ، آن « 4 » خشم گرفته مر او را بزند يا بكشد « 5 » يا دشنام دهدش ، و خداى را گروهى بخشم آرند تا مر ايشان را بكينه غرقه كند ، مشابهت ميان خالق و مخلوق بيش ازين چگونه باشد ؟ و جايى همىگويد :
خداى بدانچ شما اندر دل پنهان داريد ، و آنچ مر آن را آشكارا كنيد ( داناست ) بدين آيت : قوله
« أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ
« 6 »
ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ »
« 7 » و جايى همىگويد :
گروهى ( را كه ) عاصى شدند هلاك كرديم . پس از آن شما را اندر زمين خليفه « 8 » كرديم تا بنگريم كه شما چگونه كنيد ؟ بدين آيت : قوله
« ثُمَّ جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ . »
« 9 »
( 60 ) اگر اينها را كه توحيد بدان تباه شود همه بر شمرديمى « 10 » كتاب دراز گشتى ، و اندرين كه ياد كرديم عقلا را هدايتى « 11 » است سوى طلب تأويل تا « 12 » شبهتها بدان ازو [
a
20 ] زايل شود . و اگر اين متكلّمان مر خداى را عالم ثابت كردند ، خداى همى « 13 » بندگان خويش را علما گويد بدين آيت : قوله
« إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ . »
« 14 » پس ظاهر شد كه عالم گفتن مر او را سبحانه شرك
هامش
( 1 ) سورهء 9 ( التوبة ) آيهء 80
( 2 ) سورهء 43 ( الزخرف ) آيهء 55
( 3 ) مردى : مردA( 4 ) آن : به آنA( 5 ) بزند يا بكشد : نرند با كشدA( 6 ) ان اللّه يعلم : و اللّه اعلمA( 7 ) سورهء 2 ( البقرة ) آيهء 72 و سورهء 16 ( النحل ) آيهء 24
( 8 ) خليفه : خلقانA( 9 ) سورهء 10 ( يونس ) آيهء 15
( 10 ) بر شمرديمى : بر شمرديمA( 11 ) هدايتى : هر آيتى ( ! )A( 12 ) تا : ماA( 13 ) همى : همهA( 14 ) سورهء 35 ( الفاطر ) آيهء 25 .