إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ
بدرستى كه خداى تعالى شنوا و بينا است همه مسموعات و همهء مبصرات را در آن واحد زيرا كه ادراك بعضى مانع از ادراك بعضى ديگر نتواند شد منقولست كه كفار قريش ميگفتند كه حق تعالى ما را به اطوار متعدده و بمراتب متعاقبه خلق كرده پس چگونه در آخرت در يك ساعت و بيك دفعه همه را زنده تواند ساخت ؟
حق تعالى به جهت رد قول ايشان آيت مذكوره را نازل ساخت پس صحت آن را مدلل گردانيد بدلايل قدرت خود و فرمود :
أَ لَمْ تَرَ
آيا نديدى و ندانستى
أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ
اينكه خداى تعالى در مىآرد ساعات شب را در روز يعنى شب را كوتاه و روز را دراز گرداند
وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ
و در ميآرد ساعات روز را در شب يعنى روز را كوتاه ميگرداند و شب را دراز اين تفسير مطابق تفسير على بن ابراهيم است
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
و رام كرد آفتاب و ماه را
كُلٌّ يَجْرِي إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
هر يك از شمس و قمر ميروند در فلك خود تا زمانى نام برده شده يعنى هر كدام از اينها بمنتهاى حركتى كه به جهت آن مقرر و معين شدهاند ميرسند نه زياده از آن حركت توانند كرد و نه ناقص
وَ أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
اى الم تر ان اللَّه بما تعملون خبير يعنى آيا ندانستهاى كه خداى تعالى به آنچه ميكنيد داناست
ذلِكَ
اين اختصاص خداى تعالى بشمول قدرت وسعت علم
بِأَنَّ اللَّهَ
بسبب آنست كه خداى تعالى
هُوَ الْحَقُّ
اوست ثابت در ذات خود و واجب در جميع جهات الوهيت خود
وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْباطِلُ
و بسبب آنكه آنچه مشركان ميخوانند و ميپرستند غير از خداى تعالى فانى الذات و زايلاند از درجهء اعتبار
وَ أَنَّ اللَّهَ
و ديگر بسبب آنست كه خداى تعالى
هُوَ الْعَلِيُّ
اوست برتر و غالب بر همه
الْكَبِيرُ
بزرگ كه ازو بزرگترى نيست و مترفع و مسلط بر همه اشياست . و بعد از ذكر آيات سماوى بيان آيات ارضى مىكند و ميفرمايد :