حالكونى كه مايل و متوجهيد بسوى اقامت در زمينى كه سكونت در آن داريد
أَ رَضِيتُمْ
آيا راضى شديد شما
بِالْحَياةِ الدُّنْيا
بزندگانى دنيا
مِنَ الْآخِرَةِ
بدل از زندگانى عقبى و نعيم آن
فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا
پس نيست متاع زندگانى دنيا
فِي الْآخِرَةِ
در جنب مثوبات و نعماء اخروى
إِلَّا قَلِيلٌ
مگر اندكى .
إِلَّا تَنْفِرُوا
اى « ان لا تنفروا بما امرتم به ، يعنى اگر بيرون نرويد بحرب تبوك كه شما مأمور به آن شدهايد
يُعَذِّبْكُمْ
عذاب كند شما را خداى تعالى
عَذاباً أَلِيماً
عذابى دردناك در دنيا و در آخرت
وَ يَسْتَبْدِلْ
و بدل كند شما را
قَوْماً غَيْرَكُمْ
بقومى غير شما كه آنها فرمان پذير باشند و در جهاد با كفار كوتاهى و مداهنه جايز ندارند
وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً
و ضرر نتوانيد رسانيد شما مر خداى را يا رسول خداى را به چيزى يعنى بر دين خدا و رسول خدا از ثقل و كاهلى شما زيانى نميرسد و دين حق فايق خواهد آمد بر اديان باطلهء مختلفه
وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و خداى تعالى بر همه چيزى از تغيير و تبديل و نصرت دادن بدون مدد غيرى تواناست .
در سورهء مباركهء أنفال گذشت كه قريش كمر بر قتل حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله بسته بودند و جبرئيل حكم الهى را به آن حضرت رسانيد كه از مكه هجرت كند درين وقت حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله بأمير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه : در فراش من بخواب و نفس خود را فداى من كن أمير مؤمنان بدل و جان قبول اينمعنى كرده بفراش آن حضرت قرار گرفت و آيهء كريمهء « 1 » «
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ
» در آن روز نازل گرديد پس جبرئيل دست مبارك خير الانام را گرفته او را از خانه برآورد و آيهء « 2 » «
وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ
» ميخواند تا آنكه آن حضرت را از ميان جمعى قريش كه در خواب غفلت بودند گذرانيد و به حضرت
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 207 .
( 2 ) سورهء يس ، آيهء 9 .