ايشانست دوزخ كه ذكر آن با پس پشت خود افكندهاند و روى بكسب دنيا آوردهاند « 1 » و هيچ سود نكند و باز ندارد ازيشان عذاب را آنچه كسب كردهاند و نه آنچه بدوست گرفتند بدون خداى تعالى از بتان و غير آن و ايشان راست عذابى بزرگ .
[ هذا هُدىً ]
اين قرآنست هدايتى و راه نمايندهء و آنان كه به اين آيات كافر مىشوند ايشان راست عذابى از زجر كه آن سخت ترين عذاب دردناك و مولم است .
[ سوره الجاثية ( 45 ) : آيات 12 تا 15 ]
اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 12 ) وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ( 13 ) قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ( 14 ) مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ ( 15 )
خداى تعالى آنست كه دريا را مسخّر كرد براى شما تا كشتيها درو مىرود بفرمان او ، و تا بجوئيد و طلب داريد بعضى از فضل و نعمت او بتجارت سفر دريا و بغوّاصى كردن و جواهر از قعر او برآوردن ، و تا باشد كه شكر نعمت او كنيد .
[ وَ سَخَّرَ لَكُمْ ]
و مسخّر گردانيد براى شما آنچه در آسمان و زمين است همه ازوست بعضى بواسطه و بىواسطه .
[ إِنَّ فِي ذلِكَ ]
بدرستى كه درين هست آياتى و دلالاتى گروهى را كه انديشه كنند آنگه گفت :
[ قُلْ لِلَّذِينَ ]
بگو كسانى را كه ايمان آوردند : تا بيامرزند و عفو كنند كافرانى را كه اميد ايّام خداى و وقايع او از بهشت و دوزخ و ثواب و عقاب ندارند و نمىترسند يعنى به آن ايمان ندارند .
[ أَيَّامَ اللَّهِ ]
يعنى ايّام الوقوف بين يدى اللّه روزى كه در پيش خداى تعالى بايستند براى حكومت و حساب و ثواب و عقاب ؛ گفتند : آيت در بعضى از صحابه آمد كه كافرى وى را دشنام داد او خواست تا انتقام كشد خداى تعالى گفت : رها كن كه وقت نيست تا آنگه كه وقت آن آيد من شما را فرمايم و خواست شما بدهم و آيت قتال فرستم
[ لِيَجْزِيَ قَوْماً ]
تو بگذار تا ما جزا دهيم قومى را بكسبى و عملى كه كرده باشند هر كه عمل صالح كرد و كار نيكو براى خود كرد ثواب آن وى را
هامش
( 1 ) - اين ترجمه مأخوذ و ملفّق از دو معنى است كه نظر به دو معنى داشتن كلمهء « وراء » در اين آيه گفتهاند ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ مِنْ وَرائِهِمْ جَهَنَّمُ ]در پيش ايشان دوزخ است و بيان كردهايم كه [ وراء ] از أضداد است خلف باشد و قدّام باشد ؛ و اينجا هر دو محتمل است از براى آنكه ايشان دوزخ و ذكر آن با پس پشت آن انداختهاند . »