( 142 ) گفت :
« أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ »
يعنى و لم ير اللّه الّذين جاهدوا منكم . همچنين در سورة التّوبه ( 16 ) گفت :
« أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ »
يعنى لم ير اللّه .
و در سورة الجمعه ( 3 ) گفت :
« وَ آخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ »
يعنى لم يلحقوا بهم . و ازين معنى در قرآن بسيارست .
و وجه دوم لمّا بمعنى هنگام بود
چنان كه در سورة يونس ( 98 ) گفت :
« لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ »
يعنى حين آمنوا . و در سورة هود ( 101 ) گفت :
« لَمَّا جاءَ أَمْرُ رَبِّكَ »
يعنى حين جآء أمر ربّك .
و وجه سيم لمّا بمعنى سخت بود
چنان كه در سورة الفجر ( 19 ) گفت :
« وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ أَكْلًا لَمًّا »
يعنى أكلا شديدا .
لهو - بدان كه لهو در قرآن بر دو وجه باشد :
وجه نخستين لهو بمعنى مجامعت بود
و بعضى گفتند كه كف دست برهم زدن بود از خرّمى چنان كه خداى در سورة الحديد ( 20 ) گفت :
« اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ »
يعنى إنّما الحيوة الدّنيا لعب و جماع ، و قال بعضهم تصفيق من الفرح .
و وجه دوم لهو بمعنى زن و فرزند بود
چنان كه در سورة الأنبيا ( 17 ) گفت :
« لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا »
يعنى الزّوج و الولد .