لحد دفن نكنند ايشان به هيچ وجه رنج به تو نتوانند رسانيذن . به كار خوذ مشغول باش كى هيچ كس نيست كى دين ترا بپوشذ و ترا از آن منع كنذ و بشارة باذ ترا به اين دين و چشمهاء مؤمنان و دوستان تو به تو و دين تو روشن است . مرا بدين خوذ دعوت مىكنى و ظنّ تو آنست كى تو نصيحت كنندهء منى و بدرستى كى تو راست مىگويى كى پيغمبرى و خذا ترا بدعوت ما فرستاذه است و تو درين دعوى أميني و دينى بر ما عرض كردى كى لا محال آن دين بهترين همه دينهاست كى پيغمبران خذاى - تعالى - خلق را به آن دعوت كردند . اگر نه ملامت قريش بوذى يا انديشه و حذر من از دشنام أجلاف و جهّال عرب بوذى مرا در دين خوذ ظاهرا بيافتنى .
مصنّف كتاب گويذ : 1818 اگر مسلمانان ترك عناد كنند و انصاف دهند ، بدانند كى سخن سخن موحدانست ، و اين معنى دليل است بر آنك ابو طالب ايمان از قريش مخفى ميداشت امّا دل او بنور ايمان منوّر بوذ . خذاى - تعالى - اين آيت در حقّ ابو طالب منزل فرموذ .
« وَ هُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ »
اى ينهون النّاس عن أذى النّبيّ - صلّى اللّه عليه و آله - ؛ يعنى ابو طالب قريش را از آزار رسول نهى مىفرموذ ؛ و جمله امت متّفق [ اند ] بر آنك تا ( 357 ) ابو طالب در حيوة بوذ هيچ كس را از قريش مجال آزار رسول - صلّى اللّه عليه و آله - نبوذ .
« وَ يَنْأَوْنَ عَنْهُ »
اى يتباعدون عمّا جاء به من الهدى و لا يصدّقونه ، يعنى از رسول و آنچ او را به آن فرستاذه بوذند يعنى قرآن و احكام آن و راه راست دور مىشذند و او را به آن تصديق نمىكردند ، و اين روايت است از قاسم بن مخيمره و عطاء بن دينار و مقاتل و عبد اللّه عباس .
« وَ إِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ »
و هلاك نمىكنند الّا نفسهاى خوذ ، لانّ أوزار الّذين يصدّونهم عليهم ، زيرا گناه ايشان كى مىگردانند ايشانرا از متابعت محمّد بر ايشانست
« وَ ما يَشْعُرُونَ »
و نمىدانند كى چنين است .
« وَ لَوْ تَرى »
يا محمّد ! ، و اگر به بيني - اى محمّد !
« إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ »
اى حبسوا في النّار ، چون ايشانرا در آتش دوزخ محبوس گردانند ؛ و « على » بمعنى « في » بوذ چنان كه فرموذ :
« وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّياطِينُ عَلى مُلْكِ سُلَيْمانَ »
يعنى : في ملك سليمان .
ابن السّميفع 1819 بفتح واو [ و ] قاف خوانده است و آن از وقوف بوذ و بضمّ واو و كسر قاف