ميقات بازگشت [ . . . . ] 1406
« ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً »
يعنى : بمحمّد كافر گشتند و كفرشان بر كفر زيادة شذ ، يعنى : بر كفر مردند . مجاهد گويذ : اين آيت در حق منافقانست كى به ظاهر ايمان آوردند و در سرّ بكرّات و مرّات كافر شذند ، پس كفرشان بر كفر زيادة گشت و بر كفر بمردند ؛ و گفتهاند : در حقّ ايشان آمذ كى مرتد شذند بكرّات .
امير المؤمنين گويذ - عليه السّلم - : مرتذ را 1407 بيش از سه نوبت توبت قبول نتوان كرد .
« لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ »
خذاى - تعالى - ايشانرا نيامرزد ، زيرا كى : « و انّما الاعمال بالخواتيم » 1408 و خاتمت ايشان بر كفر بوذ .
« وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا »
توفيق ندهذ ايشانرا به راه نجاة بسبب إصرار ايشان بر نفاق .
« بَشِّرِ 1409 الْمُنافِقِينَ »
بشارت ده منافقانرا - اى محمّد ! -
« بِأَنَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً »
كى ايشانراست عذابى دردناك ؛ و اين بطريق استهزاست ايشانرا ، لانّ لا شيء لهم سواه ، يعنى : زيرا كى ايشانرا جزين عذاب چيزى ديگر نيست ، و گفتهاند : اين كلمه بر اصل خوذ است ( 214 ) و اصلش از « بشره » است و دخول « با » در « بانّ لهم » از آن جهتست تا فرق بوذ ميان مخبر و مخبر عنه .
« الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ »
آنانك ايمان اظهار مىكنند و با كافران دوستى مىنماينذ ؛ و گفتهاند : مراد جهوذانند و ايشانرا أنصار و بطانهء خوذ ميدانند 1410 جز از مؤمنان .
« أَ يَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ »
از دوستى ايشان طلب عزّة مىكنند - و عزّة نه صفت ايشانست بلك مذّلت ايشانراست - ؟
« فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً »
بدرستى كى عزّة كلّى خذا راست ، و آن را خذاى تعالى 1411 كرامت گردانذ ، چنانك فرموذ :
« وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ »
1412 .
« وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آياتِ 1413 اللَّهِ »
و بدرستى كى فرو فرستاذ بشما كى چون آيات خذا بشنويذ - يعنى : قرآن -
« يُكْفَرُ بِها وَ يُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ »
كافر مىشوند بآيات ؛ و « ها » در
« يُكْفَرُ بِها
و
يُسْتَهْزَأُ بِها »
راجع ب « آيات » ست . با ايشان منشينيذ ( 215 )
« حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ »
تا بحديثي ديگر مشغول شوند كى غير استهزاء محمّد و قرآن بوذ .
« وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ »
1414 خطاب با منافقانست كى در اوّل آيت ذكر كرد ايشانرا ؛ و گفتهاند : كلامى مستأنف است ؛ و گفتهاند : خطاب با مؤمنانست ،