اگرنه اين بود كه خداوند جلاء وطن و بيفتادن از خانمان را براى آنها نوشته بود ، هرآينه آنان را در دنيا عذاب بيشتر كردى و در آن دنيا هم به آتش دوزخ گرفتارند !
4 -
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ .
آن جلاء وطن از آن سبب بود كه يهود بتپرست ( بنى نضير ) از فرمان خدا و رسولش سرپيچيدند و خلاف كردند و هركس از فرمان خداى بيرون شود ، خداوند سختگير و سختكيفر است .
5 -
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَ لِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ .
آنچه از درخت خرما ببريديد ( از مال كافران ) يا بر پاى خود واگذاشتيد همه به اذن و پسند خدا بود و براى آن بود كه فاسقان را رسوا كند .
6 -
وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَما أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ وَ لكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلى مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .
آنچه كه خداوند ( از مال يهودان ) بهرهء پيغمبرش كرد ، شما در آن نه اسب تاختيد و نه اشتر دوانيديد ! ليكن خداوند پيغمبران خود را بر هركه خواهد چيره مىسازد . و خداوند بر هر چيزى و هر كارى توانا است « 1 » .
7 -
ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ
« 2 » آنچه خداوند از مال مردم ديهها و شهرها بهرهء پيغمبرش داد ، آنها از آن خدا و رسولش و خويشاوندان رسول خدا و يتيمان و درويشان و مسافران درمانده است ، تا آنكه توانگران دست در مال غنيمت جنگ دراز نكنند !
وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ .
و آنچه پيغمبر به شما ( مسلمانان مجاهد ) داد آن را بپذيريد و آنچه را از شما باززند باز شويد و از خشم و عذاب خداى بترسيد كه خداوند سختگير و سختسزا است .
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 59 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .
اى صيقل آئينهء يقين و كيمياى دولت كلمات ، و راست لشكر قرآن ، اى مرغى كه پروبالت از هواى احديّت درآمده و بر شاخ قدس فردانيّت آشيان نهاده و صد هزار و اند ، مرغ نبوّت به زير آورده و در عالم احكام گذاشته ، تو كه رائى ؟ تا آشيانت ببوسيم ؟ ! با كه باشى ؟ تا از تو نشانى جوئيم ؟
در كدام باديهاى ؟ تا جانها در باديهء طلب نثار كنيم ؟
بسيار خلايقند جويان رهت * كشته شده عالمى به هول سپهت
تا بر مه چارده نهادى كلهت * بينم كله ملوك در خاك رهت !
هامش
( 1 ) - چون در اين واقعه يهوديهاى بتپرست بنى نضير خود را ناتوان ديدند به جلاء وطن تن دادند بر خلاف بنى قريظه كه ايستادگى كرده و به كلى مغلوب و تارمار شدند .
( 2 ) - اموالى كه از كافران به دست مسلمانان مىرسد يا غنيمت جنگ است يا مالهائى است كه از كافران بدون جنگ ( بر اثر صلح ) به دست مسلمانان مىرسد كه آن را ( فىء ) نامند ( يعنى خسارت جنگ ) .