أَزْواجاً *
گفت هركه از شما مرده گردد و زنان گذارد « 1 » از پس مرگ خويش وصيّة لازواجهم وصيت كند امر زنان خويش را متاعا الى الحول غيراخراج يكساله نفقه ، تا ايشان عدت بدارند در يك سال ، چنان كه از خانه بيرون نشوند ، و نفقات از مال شوى خورند . پس منسوخ شد به آيت ميراث .
حكم اول اين بود كه زنان را يك سال عدت بايستى داشت ، و نفقات از تركات بايستى خورد . ايزد تعالى آيتى ديگر فرستيد گفت :
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ [ 47 ] أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً
گفت هركه از شما مرده گردد و زنان گذارد « 2 » از پس مرگ خويش آن زنان را عدت بايد داشت چهار ماه و ده روز . چون اين عدت « 3 » چهار ماه و ده روز بيامد ، اين ناسخ گشت و آن آيت پيشين منسوخ گشت .
اينست حقيقت ناسخ و منسوخ ، و آنچه مانند اينست و آنچه منسوخ است بر سه رويست : يكى آنست : هم خواندن آن ايزد تعالى از ميان بندگان برداشته است و هم كار بستن آن . چنان چون ابتدا قبلهى بيت المقدس ، ازيرا كه تا پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - به مكه بود ، فرمان چنان بود كه نماز سوى بيت المقدس كردى و چون به مدينه آمد مقدار هفده مايگان 49 يا شانزده ، نماز نيز سوى بيت المقدس كردى . آن وقت اين آيت آمد
فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ *
اين قبله آن قبله را منسوخ كرد . اكنون هم قرائت « 4 » آن قرآن منسوخ است و هم حكم
هامش
( 1 ) . اصل : گدارد .
( 2 ) . اصل : و زنان گدارد در حاشيه آمده است .
( 3 ) . اصل : عدة .
( 4 ) . اصل : قرآة .