تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 791

مساهمون:

ص٧٩١
وج تركى حب الغار ميعه سائله خربق سفيد زعفران سعد كوفى از هريك ده درم مرواريد ناسفته سه درم مرمكى صافى صبر سقوطرى از هريك دوازده درم حلبه پانزده درم صموغ را به شراب حل كرده باقى ادويه را كوفته بيخته بعسل بسرشند شربتى از يك درم تا دو درم و در نسخه ديكر شربتى از يك مثقال تا دو مثقال است بزر الأسف تخم كبر است

[ باسليقون ]

فصل در ذكر نسخ باسليقونات بدانكه باسليقون بمعنى كحل روشنائى است و بمعنى جالب السعادت نيز كفته‌اند و كويند بلغت يونانى بمعنى ملك اعظم است باسليقون دواى ملكى است و نام پادشاهى است كه اين دوا به جهت او ساخته شده و باسم آن شهرت يافته و بقراط مولف آن است

[ باسليقون كبير نافع تاريكى چشم ]

باسليقون كبير است تاريكى چشم و ابتداى نزول آب دمعه و جرب و سبل و ظفره و شرناق را نافع است

صنعت آن

كف دريا اقليمياى نقره از هريك ده درم نمك اندرانى ساذج هندى سفيداب ارزيز فلفل دارفلفل سنبل الطيب سرمهء اصفهانى از هريك دو درم نمك هندى قرنفل دواله از هريك دو درم صبر سقوطرى عصارهء ماميشا مس سوخته از هريك پنج درم ماميران چينى مرمكى نوشادر زردچوبه از هريك سه درم هليله زرد چهار درم مثل غبار سائيده به چشم كشند

[ باسليقون كبير جالى و حافظ صحت چشم ]

باسليقون كبير جالى و حافظ صحت چشم و نافع از براى جرب و حكه و غشاوه و غلظت اجفان و سبل و دمعه و بياض كهنه و در هر مرض كه از حرارت نباشد اين دوا بهتر است آن را از روشنائى شيخ رئيس كفته كه اين دوائى است جلا دهنده از براى چشم ميكشند در چشم در حال صحت در هر روز يك مرتبه يا در هر دو روز يك مرتبه پس جلا ميدهد بصر را و حفظ صحت چشم صحيح مىكند شفائى كفته كه تاريكى چشم و ابتداى آب و دمعه و جرب و سبل و ظفره و شرناق را نافع است

صنعت آن به نسخه شيخ رئيس كه در جمله ثانيه از قرابادين قانون نوشته

اقليمياى فضه زبد البحر از هريك ده درم مس سوخته پنج درم سفيداب قلعى نمك اندرانى از هريك سه درم نوشادر دارفلفل از هريك دو درم قرنفل اشنه از هريك يك درم فلفل چهار درم كافور رياحى نيم درم كوفته صلايه كنند بر سنك سماق و در چشم كشند

باسليقون كبير به نسخه شيخ داؤد

صنعت آن

اقليمياى فضه زبد البحر از هريك ده درم مس سوخته سفيداب قلعى نمك اندرانى فلفل سياه جعده انوشادر دارفلفل از هريك دو درم و نيم قرفه اشنه از هريك يك درم كافور نيم درم و در بعضى نسخها سرمه اصفهانى چهار درم داخل است و باكى نيست از داخل بودن آن

باسليقون اكبر به نسخهء حاوى صغير

صنعت آن

زبد البحر اقليمياى ذهبى اقليمياى فضى از هريك ده درم مس سوخته پنج درم نمك اندرانى ساذج هندى سفيداب ارزيز فلفل دارفلفل جندبيدستر سنبل الطيب سرمه اصفهانى از هريك دو درم قرنفل يك درم صبر سقوطرى پانزده درم اشنه يك درم مر صافى ماميران چينى نوشاد زردچوبه از هريك سه درم پوست هليله زرد چهار درم نمك طعام يك درم و در نسخه ديكر صبر پنج درم و قرنفل دو درم است و اين نسخه اخر اصح است ادويه كوفته و بحرير بيخته وقت حاجت در چشم كشند

باسليقون ديكر كه همين خاصيت دارد

صنعت آن

زبد البحر اقليمياى فضى اقليماى ذهبى مرقشيشاى ذهبى توتياى هندى دارچينى سنك بصرى سرمه اصفهانى هليله سياه شنجرف از هريك پنج درم سليخه قرنفل از هريك چهار درم پوست هليله زرد پوست هليله كابلى صبر سقوطرى شادنج عدسى مغسول از هريك سه درم زنجبيل ماميران چينى فلفل دارفلفل نمك اندرانى نمك سرخ از هريك دو درم زعفران مرواريد ناسفته نوشادر از هريك يك درم بدستور صلايه كرده به كار دارند

[ باسليقون كبير منقول از قرابادين ]

باسليقون كبير منقول از قرابادين كوتوالى ظلمت بصر را ببرد و ابتداى نزول آب را نافع است و منع كند از فرود امدن آب و جرب چشم و دمعه را كه بسبب رطوبت باشد سود دهد

صنعت آن

زبد البحر اقليمياى فضى اقليمياى ذهبى از هريك پنج درم شياف ماميثا صبر سقوطرى زردچوبه از هريك دو درم و نيم پوست هليله زرد دو درم مر صافى ماميران چينى نوشادر توتياى هندى توتياى كرمانى طباشير سفيد از هريك يك درم و نيم مس سوخته اسفيداج رصاص نمك طبرزد ساذج هندى فلفل دارفلفل جندبيدستر سنبل الطيب سرمهء اصفهانى نمك نفطى از هريك يك درم اشنه قرنفل از هريك نيم درم نمك خمير دو استار كوفته به حرير بيخته سحق نموده به كار برند و در نسخه ديكر مشك تركى يك دانك داخل است

باسليقون صغير در نفع قريب است بباسليقون كبير

صنعت آن

اقليمياى ذهبى كف دريا از هريك پنج درم مس سوخته اقليمياى فضى از هريك دو درم و نيم فلفل دو درم اسفيداج رصاص مغسول نمك طبرزد كه آن را نمك اندرانى خوانند از هريك يك درم و نيم نوشادر دارفلفل از هريك يك درم دواله قرنفل از هريك نيم درم كافور مشك از هريك يك دانك و نيم اجز را كوفته بيخته سحق نموده به كار دارند

باسليقون صغير نافع است از براى جميع آنچه نافع است از براى آن باسليقون كبير

صنعت آن به نسخه شيخ رئيس

اقليمياى ذهبى هفت درم شادنج مغسول نوشادر دارفلفل از هريك دو درم مس سوخته فلفل سفيدآب نمك اندرانى از هريك پنج درم كف دريا چهار درم نمك هندى قرنفل هيل‌بوا اشنه سنبل الطيب از هريك يك درم كوفته بر روى سنك سماق صلايه كرده به چشم كشند

صنعت اين به نسخه شفائى

اقليمياى نقره پنج درم روى سوخته دو درم سفيداب قلعى نمك اندرانى نوشادر جعده فلفل دارفلفل از هريك نيم درم كوفته بحرير بيخته صلايه كرده استعمال نمايند و در نسخه ديكر بجاى روى سوخته مس سوخته است

به نسخه ديكر

صنعت آن اقليمياى ذهبى ده درم مس سوخته پنج درم سفيداب رصاص نمك اندرانى از هريك دو درم نوشادر جعده فلفل توتياى از هريك دو درم زبد البحر دو درم و در نسخه ديكر يك درم است قرنفل اشنه از هر يك درم مجموع را كوفته بحرير بيخته و صلايه كرده اكتحال نمايند و در نسخه ديكر اين باسليقون بجاى جعده نيم درم كافور قيصورى داخل است

[ باسليقون جهت غشاوه و سطبرى پلك و بياض مزمن را نافع است ]

باسليقون كه جهت غشاوه و سطبرى پلك و بياض مزمن را نافع است و سبل و جرب و دمعه را نيز مفيد

صنعت آن

اقليمياى نقره زبد البحر از هريك پنج مثقال مس سوخته هفت مثقال سفيداب ارزيز جعده نمك تركى فلفل سياه نوشادر دارفلفل از هريك يك مثقال قرنفل اشنه از هريك نيم درم كافور ربع مثقال ساذج هندى جندبيدستر سنبل الطيب از هريك يك درم كوفته بحرير بسيار نرم بيخته به كار برند و در نسخه ديكر بجاى قرنفل قرفة است و در بعضى نسخها سرمه اصفهانى چهار درم نيز داخل است

باسليقون ديكر جرب و سبل و ظفره و دمعه و خيركى چشم را نافع است

صنعت آن

فلفل دارفلفل دارچينى زنجبيل پوست هليله زرد هليله سياه از هريك پنج درم صبر سقوطرى يك درم و نيم كف دريا شش درم سليخه سياه قرنفل از هريك چهار درم كوفته بحرير بيخته سحق نيكو نموده در شيشه نكاه دارند و بوقت حاجت به چشم كشند

باسليقون ديكر ظفره و ضعف باصره و انتشار و نزول آب و خارش چشم را نافع است و از براى ورم جفن سودمند

صنعت آن

زنجبيل ماميران چينى فلفل دارفلفل از هريك دو درم زعفران مرواريد ناسفته از هريك يك درم پوست هليلهء كابلى نمك هندى ملخ اندرانى نمك سرخ از هريك دو درم شادنج عدسى مغسول صبر زرد سقوطرى از هريك سه درم كف دريا توتياى هندى