ريحان پاشيده تناول نمايند و اگر براى اجزاء آن مفرح ، زرشك منقى ، تخم خشخاش و ابريشم مقرض ، از هر يك سه مثقال ، دانه هلبوا ، كهربا شمعى با گلاب سوده ، از هر يك دو مثقال ؛ عود قمارى غرقى خام بهمن سرخ و سفيد ، تودرى سرخ و سفيد ، از هر يك يك مثقال ؛ عنبر اشهب ، نيم مثقال افزايند ، مىگردد اقوى از آن .
و اگر حرارت غالب باشد ، عنبر داخل ننمايند و به جاى آن ، كافور اضافه نمايند . و اكثر مفرحاتى كه در قرابادين ذكر يافت مناسب است .
و اگر بدن محتاج به تنقيه باشد و بدون تنقيه ، اين مفرحات سودى نبخشد ، اوّل تنقيه بدن از صفراء نمايد بدين طريق كه سه روز منضجى از گاو زبان و گل بنفشه و گل نيلوفر و بادرنجبويه و سپستان و شاهتره و بيخ كاسنى و تخم كاسنى ، از هر يك دو مثقال جوشانيده ، صاف كرده ، با شيرخشت و يا ترنجبين از هر يك ده مثقال ميل نمايند . و در روز سوم ، غاريقون ، نيم مثقال با قرص بنفشه مسهل ، يك مثقال و نيم ، سرشته ، حب بسته فرو برند .
و عقب آن ، همان منضج را به اضافهء سه مثقال پوست هليلهء زرد و دو مثقال تا سه مثقال افتيمون و پانزده مثقال تمر هندى ميل نمايند . و غذا روز مسهل ، نخود آب و ايام منضج ، قيمه شوربا . و اگر به يك مسهل كفايت حاصل نگردد ، مكرّر ميل نمايند تا نقاء تام بدن را حاصل گردد . و بعد از آن ، مقوّيات و مفرّحات قلب ميل نمايند تا فايده بخشد .
و اگر با حرارت مزاج ، آثار غلبهء خون ظاهر باشد
علامت آن : همان علامت صداع دموى است .
علاج آن : فصد باسِليق از دست راست . و اگر كفايت ننمايد ، فصد اسَيلَم از دست چپ نيز نمايند . و بعد از آن ، اگر احتياج به تنقيه به اسهال باشد ، همان منضج و مسهل مذكور را ميل فرمايند . و بعد از آن ، مفرّحات قلب [ ميل نمايند تا فايده ببخشد . ]
و اگر ضعف قلب ، از غلبهء برودت باشد نه از حرارت
علامت آن : بياض بَشَره . و بياض قاروره . و عدم علامات حرارت . و انتفاع از مسخِّنات .
علاج آن : آشاميدن شربت گاو زبان با عرق بيدمشك و تخم فرنجمشك و يا ريحان و مفرّحات حارّه و يا معتدله و يا مفرّح ياقوتى و دواءُ المسك حُلو و يا مُرّو امثال اينها .