برشمرده براى مردم خردمند ، و توان و نيرويى نيست مگر به خدا . در آنچه خداوند در زندگى گذراى دنيوى ، شما را از آن پرهيز داده روى برتابيد ، آنجا كه خداوند مىفرمايد :
إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعامُ حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَّ أَهْلُها أَنَّهُمْ قادِرُونَ عَلَيْها أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً فَجَعَلْناها حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
« 1 » .
پس اى بندگان خدا از كسانى باشيد كه انديشه مىكنند و به دنيا نگراييد كه خداوند به محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود :
وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ
« 2 » ، و به شكوفايى دنيا و آنچه در آن است ، همچون كسى كه آن را خانهء ماندگار و منزل جاودان خويش گرفته ، اعتماد نكنيد ، زيرا دنيا خانهء موقّت و منزلگه كوچ است و جايگاه كردار خوب . از اعمال شايسته در آن توشه برگيريد پيش از آنكه هنگامش سپرى شود و پيش از آنكه اجازهء ويرانى آن از سوى خداوند صادر گردد ، و گويى همان كسى آن را ويران كرده كه براى نخستين بار آبادش گردانيده و اوست كه سرپرست ميراث آن است . من از خداوند مىخواهم به ما و شما در توشهگيرى تقوى و زهد در دنيا يارىمان رساند ، و ما و شما را در شكوفايى گذراى زندگى اين دنيا ، در زمرهء زاهدان قرار دهد و به پاداش آخرت ، مايل .
همانا ما به او و براى آن زندهايم و درود خدا بر محمّد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و خاندان او و سلام و درود و رحمت و بركات الهى بر شما باد .
سخن پيرمرد با امام باقر عليه السّلام
[ 30 ] حكم بن عتيبه مىگويد : در حالى كه در خدمت امام باقر عليه السّلام بودم و اطاق آكنده از
هامش
( 1 ) « در حقيقت مثل زندگى دنيا بسان آبى است كه آن را از آسمان فرو ريختيم ، پس گياه زمين - از آنچه مردم و دامها مىخورند - با آن درآميخت ، تا آنگاه كه زمين پيرايهء خود را برگرفت و آراسته گرديد و اهل آن پنداشتند كه آنان بر آن قدرت دارند ، شبى يا روزى فرمان [ ويرانى ] ما آمد و آن را چنان درويده كرديم كه گويى ديروز وجود نداشته است » ( سورهء يونس / آيهء 24 ) .
( 2 ) « و به كسانى كه ستم كردهاند متمايل مشويد كه آتش [ دوزخ ] به شما مىرسد » ( سورهء هود / آيهء 113 ) .