[ 718 ] تنبيه : وجه تشابه ربو و سلّ و فرق آنها .
[ 719 ] بحث اطباء در امكان بهبودى سلّ يا عدم امكان آن .
[ 720 ] فايده : تجربه نشان مىدهد كه تدابيرى در سلّ وجود دارد كه اگر آن مرض را خوب نكند ، لااقل مرگ حادث از آن را به تأخير بياندازد .
[ 721 ] فصل دهم : در احتقان و بند شدن مدّه و ريم در سينه ؛ يعنى مادهء اورام ريه و سينه منفجر شود و در فضاى بين سينه و شش جمع شود و نتواند درآيد .
[ 722 ] فصل يازدهم : در آماسهاى اغشيهء اضلاع و حجب سينه و عضلات بين اضلاع .
[ 723 ] فايده : فرق ذات الجنب حقيقى و غير حقيقى .
[ 724 ] مقالهء اول : در ذات الجنب خالص ؛ كه ورم غشاى مستبطن اضلاع يا حجاب ميان آلات غذا و آلات تنفس است ؛ كه برحسب مادهاش بر چهار قسم است : دموى ، صفراوى ، سوداوى و بلغمى .
[ 725 ] مضرت آب در اين بيمارى و روش تسكين عطش بيمار در آن .
[ 726 ] تنبيه : امكان اشتباه آماس گرم جگر و در نتيجه تمدد معاليق آن با ذات الجنب .
[ 727 ] فرق ذات الجنب و ذات الريه .
[ 728 ] احوال كلى آماسها : كه يا تحليل رود ، يا ريم كند ، يا صلب شود . و نشان هريك .
[ 729 ] احوال مادهء ذات الجنب پس از گشودن ؛ كه يا به عضوى ديگر رود و پاك شود ؛ يا در آن عضو مرضى ايجاد كند و يا به جايگاهى خالى در ظاهر ميل كرده و ايجاد آماس يا جراحتى كند .
[ 730 ] مقالهء دوم : در ذات الجنب غير خالص ( مغالط ، غير صحيح ) ؛ كه ورم عضلهء بين دندهها يا غشاى پوشانندهء آنها از بيرون است .
[ 731 ] فايده : سياهى ورم عضله ، دلالت بر خبث ماده و ردائت آن مىكند .
[ 732 ] مقالهء سوم : در خانقه ؛ يعنى تورم همگى غشاهاى مستبطن دندهها .
[ 733 ] مقالهء چهارم : در شوصه ؛ يعنى تورم حجاب موجود در درون دندههاى پشت .
[ 734 ] مقالهء پنجم : در ذات الصدر و ذات العرض ؛ كه ورم در حجاب مايل به جانب سينه يا حجاب مايل به پشت هستند .
[ 735 ] مقالهء ششم : در برسام ؛ يعنى ورم حجاب بين معده و كبد كه با حجاب حاجز متصل است .
[ 736 ] فايده : تشابه برسام و سرسام در برخى علائم و فرق آنها باهم .
[ 737 ] قانون كلى در درمان اورام سينه و حجب اين است كه حقنه بهتر از مسهل مشروب است .
[ 738 ] انواع ديگر از ذات الجنب .
طب اكبرى ( فارسى ) — صفحة مقدمه و فهرست 49
مساهمون: مؤسسه احياء طب طبيعى
صمقدمه و فهرست ٤٩