باب اوّل در اثبات تركّب اجسام بسيطه از ماده و صورت نوعى و توابع آنها و اين مشتمل است بر دو مقاله :
مقالهء اوّل در مدخل و مصادرات طبيعيّات و اين مشتمل بر هفت فصل است :
فصل اوّل در تعريف علم طبيعى و موضوع او و مسايل او و مبادى موضوع و مسايل او
بدان كه علم طبيعى چنانكه شيخ الرئيس گويد صناعتى است و هر صناعت نظرى را موضوعى است از موجودات خارجيه يا وهميات ذهنيه كه در او نظر مىكند صاحب آن علم به اعتبارى ، و در لواحق او يعنى در اعراض ذاتيهء او به اعتبارى . و موضوع اين علم طبيعى ، اجسام موجوده است بما هى واقعة فى التغير و بما هى موصوفة بأنحاء الحركات .
و ببايد دانست كه بعضى از موضوعات علوم ، مبادى اول دارد كه ما به القوام وجود اوست ، و موضوع علم طبيعى از موضوعاتى است كه مبادى اول دارد كه ماده و صورت نوعى است . و همچنين علوم نظريه نيز مبادى اول دارد كه به او تحصيل مىتوان كرد آن علوم نظريه را . و آن مبادى ، قضاياى « 1 » مقدماتى است كه به آنها مبرهن مىشود علوم
هامش
( 1 ) . ( م ) : قضايا .