[ 4986 ]
متاكها :
به هندى بيش است .
[ 4987 ]
متاگوشت :
به هندى قسط شيرين است .
[ 4988 ]
مثنان :
به ثاء مثلثه اسم عربى نباتى است كه كرم دانه ثمر اوست و آن دو قسم است :
يكى را شاخهها به قدر دو ذرغ و متعدد و درشت و برگش شبيه به برگ مازريون و از آن باريكتر و با رطوبت چسبنده و گلش سفيد و ما بين گل ، ثمرش مىرويد شبيه به تخم مورد و مايل به استدارت و بعد از رسيدن سرخ مىشود و پوست او صلب و سياه و مغز او سفيد و جرمدانق و درمانه نيز نامند .
در سوم ، گرم و خشك و برگ و تخم او مستعمل است . يك درهم او با هريرهها مسهل قوى بلغم و اقسام كرم و مانع صعود بخارات به دماغ و طلاى كوبيدهء او بر بدن باعث ادرار عرق بسيار و مطبوخ او با زفت جهت جرب و قوبا و برص به غايت مؤثر .
زياد او كشنده و مورث سحج و حكّه عظيم و ورم حارّ .
برگ او در افعال مثل تخم او و در سركه خيسانيدهء آن جهت استسقاء به غايت مفيد و با طبيخ باقلا و عدس ، مسهل به رفق و حمول او قاتل جنين و مخرج آن و مسخَّن فرج و مشوِّق جماع و ملذذ آن و رافع رطوبات فرج و معين حمل و قدر شربتش در مطبوخ تا سه درهم و بايد با روغن بادام و صمغ عربى استعمال نمود و در هواى بسيار سرد و بسيار گرم و ضعيف الابدان جايز نيست .
قسم ديگر او در مصر كثير الوجود است و منبتش كنار آبها و ريگزارها و نباتش به قدر دو شبر و چترى و برگش مانند برگ ابهل و در پهلوى هم و گلش زرد و باريك و تخمش مايل به سفيدى و به قدر تخم انجره .
در سوم ، گرم و خشك و برگ خيسانيدهء او در سركه با عسل و روغن بادام ، مسهل اقسام كرم و ماء اصفر و بلغم خام و ضماد او منقّى زخمها و رافع گوشت زياد و در ساير افعال مثل اوّل است .
[ 4989 ]
مثك :
سوسن است .
[ 4990 ]
مثلث العجم :
زعرور است .
[ 4991 ]
مثلث :
آب انگور است كه دو ثلث او بسوزد و يك ثلث بماند .
منافع او قريب به خمر و مولد خون صالح و مقوّى هاضمه و موافق صاحب آبله و