مضرّ ريه و مصلحش انيسون و قدر شربتش از دو درهم تا سه درهم و بدلش به وزن او سيساليوس و نصف آن سليخه است و بايد در هواى بسيار گرم و در مزاج اطفال و محرورين استعمال نكنند .
[ 4618 ]
كماذريوس :
معرَّب از خامادريوس است كه به معنى بلوط الارض باشد . نباتى است طولش قريب به شبرى و برگش ريزه و در شكل و رنگ و تشقق شبيه به برگ بلوط و طعم آن تلخ و با اندك تندى و گلش بنفش و ريزه و منبت او سنگلاخها و تخمش ريزهتر از انيسون و با حدّت و در تموز يافت مىشود و قوتش تا هفت سال باقى است . « ابن ابى خالد افريقى » در كتاب اعتماد تصريح نموده كه كماذريوس ، بيخ درختى است شبيه به بلوط .
در اولِ دوّم ، گرم و در آخرِ آن ، خشك و مدر بول و حيض و رافع امراض سپرز و سرفهء مزمن و قاطع اخلاط غليظه و در ساير افعال ، مانند كمافيطوس و جهت عسر بول و يرقان و شكاف عضل و اخراج جنين و استسقاء ، نافع و طبيخ چهار درهم او با سه درهم روغن زيتون و يك رطل آب كه به ثلث رسد و چند روز مداومت كنند جهت سنگ گرده و مثانه ، مجرب دانستهاند و سه درهم مسحوق او با جلّاب يا عسل در چند روز رفع درد سينه و برودت نواحى آن مىكند و ضماد او با عسل جهت قروح مزمنه و اكتحال او با شراب جهت غرب و با سركه جهت ورم سپرز ، مفيد و روغنى كه آب تازهء او را يا آب طبيخ يا از گل او ترتيب داده باشند جهت رفع برودت بدن و رياح ، مؤثر و شراب او كه در هر يك رطل آب انگور دو مثقال از آن ريخته باشند ؛ يا يك مثقال و نيم در يك رطل خمر كرده و مدتى گذاشته باشند جهت تشنج و يرقان و نفخ رحم و فساد اخلاط و اصلاح مزاج فاسد و بدى هضم و ابتداى استسقاء نافع است .
قدر شربتش سه درهم و در مطبوخ تا هفت درهم و مضرّ امعاء و گرده است و مصلحش كتيرا و بدلش مثل او سيساليوس و ربع او سليخه است و نزد بعضى غافث و سليخه .