و با صفايح و شبيه به حجر المسن و با اندك براقى مىباشد و قسمى بسيار سفيد و رقيق و سبك و بسيار بر زبان مىچسبد و هر دو قسم ، در آب ، زود حل مىشود و از بلاد قبرس و صقالبه آرند .
در طبع و فعل ، قريب به گل مختوم و يك مثقال مغسول او با مثل او گلنار ، قاطع حيض دايم و عرق و با شراب جهت سموم حارّه با ادويهء مناسبه جهت نفث الدم و سيلان خون جميع اعضاء و حقنهء او با آب بارتنگ و شرب آن با آب و اندكى سركه جهت قرحهء امعاء ، سريع الاثر است و طلاى او با آب و روغن گل جهت اورام حارّه و نقرس حارّ ، مفيد است .
[ 3517 ]
طين المصطكى :
خاكى است خاكسترى رنگ و با صفايح و ثقيل الوزن و در آب ، زود حل مىشود و از جزيرهء جيوش كه مصطكى حاصل مىشود مىآرند .
و در دوّم ، گرم و خشك و جالى و مفتّح و جاذب خون به ظاهر جلد و نيكو كنندهء رخسار است .
[ 3518 ]
طين دقوقى :
از ناحيهء دقوقاى بلاد حلب آرند . كبود رنگ و بسيار يابس و با ملاست و سرد و خشك و رافع اسهال و طلاى او جهت بردن چرك بدن و موى و رفع اورام حارّه مؤثر است .
[ 3519 ]
طين قيموليا :
قسمى از آن ، سفيد و قسمى مايل به بنفشى و چرب و با لزوجت و دير شكن و در آب ، دير حل مىشود و از بلاد اندلس و ارمن خيزد و قسم سياه اندلسى ، زبون است .
سرد و خشك و با قوت محلله و در افعال ، ضعيفتر از شاموس است و بدلش طين مصرى است .
[ 3520 ]
طين الكرم :
خاكى است از بلاد سوديا آرند . سياه و كريه الرايحة و مبرد و محلّل است چون در ابتداء نمو ، تاك انگور بر آن بمالند ، تاك را از آفت نگاه مىدارد و به اين جهت طين الكرم ناميدهاند .
جالى بدن و جهت حكّه ، بسيار نافع و در اكتحال ، بسيار مستعمل است .
[ 3521 ]
طين الجلود :
خاكى است كه پوست را به او رنگ مىكنند و سرخ مايل به زردى مىشود با قوت قابضه و محلله و ضماد او جهت اسهال و اورام ، نافع است .
[ 3522 ]
طين ارمنى :
گلى است كه از بلاد ايروان آرند . سرخ تيره جگرى و با نرمى و اندك چربى مىباشد .