تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 449

مساهمون:

ص٤٤٩
[ 2594 ]

زبزب :

حيوانى است به قدر سگ كوچك و روى او ابلق از خطهاى سفيد و سياه و بعضى از پوست او نيز به دستور ، ابلق و به تركى پرستوخ و به اصفهانى خوكره نامند و مشهور است كه هر چند او را بزنند فربه مىگردد . در سوم ، گرم و خشك و مادامى كه ميته نخورده باشد گوشت او صالح الغذاء و جهت رياح و سردى احشاء و اذابهء بلغم و تحليل مواد و پوشيدن پوست او جهت نقرس و مفاصل و رعشه و خدر ، نافع است . [ 2595 ]

زبد البحيرة [ التحير ]

: ادارفيون است . [ 2596 ]

زبد الطرى :

اسفنج است . [ 2597 ]

زبد القصب :

رطوبتى است كه در بيخ نى جمع شود . [ 2598 ]

زبد الملح :

زهرهء اسيوس است . [ 2599 ]

زبد القمر :

حجر القمر است . [ 2600 ]

زبد القوارير :

مسحقونيا است . [ 2601 ]

زبش :

بطيخ زقى است . [ 2602 ]

زبيب برّى :

زبيب الجبل است . [ 2603 ]

زبان گنجشك :

اسم فارسى لسان العصافير است . [ 2604 ]

زجمول :

تخم كشوث است . [ 2605 ]

زجاج :

به فارسى آبگينه و شيشه نامند و معدنى و مصنوع مىباشد : معدنى آن ، سفيد و الوان مختلفه‌اند و به دستور ، مصنوع آن . « ارسطو » ، بلور را از جنس معدنى او دانسته و آيينهء سنگ از جمله معدنى و غير بلور است . بهترين ، معدنى سفيد و در اوّل ، گرم و در دوّم ، خشك و در افعال ، مثل مصنوع است و مصنوع او از سنگريزه سفيد و قلى است كه بالمناصفة گدازند و آنچه با مغنيثا [ مغينا و مغيبا ] گداخته باشند ، صاف و شفاف او قبول رنگها مىكند و شيشه بيكو و الوان مينا از آن جمله‌اند و زجاج فرعونى آن است كه تخم مرغ را يك هفته در شير تازه بخيساند و شبانه روزى دو بار تغيير شير دهند و به هر صد مثقال از زجاج بيست ، چهار مثقال از آن در حين گداز ، اطعام او كنند . اقسام مصنوع ، گرم‌تر از معدنى و محرق او ، مجفِّف بىلذع و مقطع و محلّل و جالى و
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 449 | مؤسسه احياء طب طبيعى / محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )