روغن او كه در هر سيصد مثقال روغن زيتون يا روغن كنجد ، پنجاه مثقال دارچينى كوبيده ، اقلا يك هفته گذاشته و مكرر بر هم زده ، صاف نموده باشد ، در جميع افعال ، مثل او و جهت رعشه و فالج و گزيدن عقرب و رتيلا و رفع قشعريرهء تبهاى دايره ، نافع و قدر شربتش تا دو مثقال است .
عرق دارچينى ، سريعالاثرتر از جرم اوست و جهت يرقان و رياح رحم و مقعد و قطور او جهت گرانى سامعه بسيار مؤثر است .
[ 2150 ]
دارشيشعان :
اسم فارسى است و قندول و عود البرق نامند ؛ چه هرگاه برق و قوس قزح به او رسد خوشبوتر از عود هندى مىشود و مراد از او ، پوست سطبر مايل به سرخى و صلب خوشبوى و آن ، شاخههاى درختى است خاردار و كوتاه و گلش زرد و خوشبو و تند و قسم سفيد او بىبو و ضعيف است .
در دوّم ، گرم و خشك و با قوت بارده و قابضه و تند طعم و با تلخى و قوتش ساقط نمىشود و محلّل نفخ و مجفِّف رطوبات غليظه و مقوّى مثانه و اعصاب و معين اخراج جنين و مفتّح سدد و مقوّى جميع اعضاء و مسقط بواسير و مانع نزلات و رافع درد سر بارد و درد سينه و با دارچينى جهت سعال رطوبى [ و شرب آب مطبوخ يك درهم او با شكر ، رافع درد معده بارده مأيوس العلاج و مجرب است ] و طلاى او جهت قروح متعفنه و خبيثه و ساعيه و قلاع و مضمضهء طبيخ او جهت حفظ صحت دندان و با شراب جهت قروح خبيثه دهان و سنون او جهت تعفن لثه ، بسيار مؤثر و بالخاصية ، جهت قروح عجاز - كه ما بين خصيه و مقعد است - ، نافع و گذاشتن او با فتيله در بينى جهت بدبويى و بواسير الانف و خوردن طبيخ او ، قابض طبع و قاطع نزف الدم و نفث آن و رافع سستى اعصاب و تعفن اخلاط .
قدر شربتش تا دو درهم و مضرّ سپرز و جگر ، مصلح او دوقو و مصطكى و بدلش به وزنش اسارون و دو ثلث او زراوند و نصف او درونج است .
« امين الدوله » بيان نموده كه حمول او باعث حمل زنانِ عاقر و مجرب است و از خواص اوست كه چون شاخ او را با كندر بخور نموده ؛ در لته بسته ؛ در شب چهاردهم ماه قمرى در تحت جامهء خواب بگذارند ، در خواب ، شخصى را ببينند كه از حاجت او جواب گويد .