تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 261

مساهمون:

ص٢٦١
[ 1400 ]

جبلاست :

فطراساليون است . [ 1401 ]

چتروچته :

به هندى اسم شيطرج است . [ 1402 ]

چتل :

به هندى اسم ايل است . [ 1403 ]

جثجاث [ جثجاب ]

: به عربى اسم نباتى است شبيه به نبات در منهء تركى و از آن خوشبوتر و شاخه‌هاى او باريك و بسيار و گلش شبيه به اقحوان و تخمش با اندك پهنى و كوچك‌تر از عدس با اندك تلخى . در سوِم گرم و خشك و مفتّح و محلّل رياح و قاطع عرق و مدرّ حيض و مسقط جنين و طبيخ او به دستور ، سه درهم از جرم او جهت شكستن بادها و رفع مغص ريحى ، بىعديل و بخور او مسقط مشيمه . مصدع و مصلحش هليلهء كابلى و قدر شربتش تا سه درهم و بدلش برنجاسف است . [ 1404 ]

جح :

به لغت تنكابن ، ماميران است . [ 1405 ]

جدوار :

بيخى است مخروطى شكل به قدر انگشت و از آن كوچكتر و به فارسى ، ماه پروين و به يونانى ساطريوس نامند و آن ، پنج قسم مىباشد : يكى را ظاهر ، تيره و باطن به رنگ بنفشه و مايل به سرخى و عقربى شكل و در طعم ، اولًا شيرين و بعد از آن تلخ محسوس گردد و اين نوع را ختائى گويند . و يكى ظاهر و باطن ، تيره رنگ و مايل به زردى و عقربى شكل . و يكى ظاهر و باطن ، سياه و سائيده او به رنگ نيل و هر دو را هندى گويند . و يكى به قدر زيتون و مايل به سياهى و گويند از بلاد دكن خيزد . قسمى اندلسى است و انتله نامند ، به قدر شبرى و سياه و نرم و بسيار تلخ و بهترين همه ، قسم اوّل است . در اولِ سوم ، گرم و خشك و قائم مقام ترياق كبير است و مفرّح و مقوّى دل و اعضاى رئيسه و احشاء و فادزهر بيش و افعى و ساير سموم و مفتّح و محلّل و منضج و مسكّن اوجاع و مقوّى باصره و صرع و فالج و منع عفونت اخلاط و تب ربع و استسقا و عسر بول و تسمين بدن و درد احشا و حصات و يرقان و قولنج و امراض بارده [ و باه و اشتها و مدرّ و جهت اورام حارّه و بارده ] نافع و طلاى او ، جالى جلد و جهت بواسير و درد دندان و درد چشم و با سركه جهت طاعون و رفع برص و منع و با ، مفيد .