كسى را بر اين اطّلاع نبود امّا آنقدر كه فايدهء تأخير وقت ، عادّى است اضعاف آن اضعاف روح و قوا است كه از آن حاصل شود .
شيخ الرّئيس آورده كه جوز ماثل عدوّ قلب است . عيسى ( بن على ) « 1 » گويد كه اگر دو قيراط ( از آن ) « 2 » در نبيذ به خورد كسى دهند مستى عجيب شود و بىهوش افتد « 3 » و گاه باشد كه او را بجوشانند « 4 » و با قرنفل آب آن را بجوشانند تا « 5 » قرنفل آب آن را به خود جذب كند ، سه چهار عدد از آن قرنفل اگر بخورند كيفيّتى بسيار بيابند .
صاحب تقويم « 6 » آورده كه عدوّ دماغ و دل است دفع مضرّت آن به سركه كه در او سعتر جوشانيده باشند بايد كرد و شربتى از او دانگى است . از منافع او آن است كه خواب مىآورد « 7 » .
و از روفس نقل است كه جهت عضّ كلب كلب مفيد است هرگاه كه بكوبند و با عسل پرورده كنند و « 8 » گفتهاند كه اين دوا حرارتى كه در دل و دماغ عارض مىشود ببرد و از جهت لذع زنابير بسايند و با سركه ضماد كنند نافع آيد .
بغدادى گويد كه جوز ماثل تسكين حرارتى « 9 » كه به سر حدّ التهاب رسيده باشد كند و آن را كه سهر به افراط انجاميده خواب آرد و ( در استعمال ) « 10 » از ربع درهم نگذرانند . ( يك درهم هم در روز بكشد ) « 11 » .
شريف گفته : تعليق او خواب آورد بالخاصيّه و نيز جنون مىآورد .
( در كتاب مير بهاء الدّوله آمده امّا خوردن جوز ماثل دو نوع بود يكى آنكه صرف آن را عادت كنند چنانچه دستور خوردن افيون به آن است و ديگر آنكه ادويهء معدنيّه با او ضمّ كنند
هامش
( 1 ) . ل و آ
( 2 ) . ل و آ
( 3 ) . آ : + در كتاب سمايم آمده كه اگر اندكى از او تا نيم درهم بخورند همين اسكار قوى حادث شود .
( 4 ) . ل : در نسخهء الف بجوشند آمده كه از ل و آ جايگزين شد
( 5 ) . ل و آ : يا
( 6 ) . ل : در كتاب سمايم
( 7 ) . الف : مىآرد ؛ آ : + و اگر بيشتر خورند قى آورد .
( 8 ) . ل و آ : + ديگر فولس و ايتاسوس
( 9 ) . ل : + مفرط
( 10 ) . ل و آ
( 11 ) . ل و آ