فصل دوم از مقالت سوم درختان مشموم ، و آن هفت جنس است
ترنج ، نارنج ، ليمو ، مورد ، گل ، صنوبر ، سرو
ترنج
حكيمان گفتهاند كه اگر پوست ترنج بگيرند و خشك كنند و بسوزانند و بسايند « 1 » و اندر كو [ ى ] تنك كنند و زنى را دهند ، اگر « 2 » او را سرفه بود « 3 » دوشيزه نبود ، و اگر سرفه نبود دوشيزه بود .
خاصيت :
ترنج گرم و خشك است . پوست او و گوشت او گرم و ترست ، و ترشى گرم « 4 » و خشك است ، و دانه سرد و ترست .
( پوست ) : و پوست او دل را قوى كند و معده را قوّت دهد و نشاط آرد .
( ترشى ) : و اگر رنگى به جامهء سفيد رسد به ترشى ترنج بشويند ، ببرد .
و اگر مرواريد به ترشى ترنج اندر نهند حل شود ، و اللّه اعلم .
( مغز ) : مغز دانهء او زهر كشنده را سود دارد .
هامش
( 1 ) . پ 161 : بسايند و بسوزانند .
( 2 ) . اصل : كه .
( 3 ) . پ 161 : آيد .
( 4 ) . پ 161 : شود .