به عربى براى محمد بن موسى ترجمه كردم . و مقاله دوم را نيز در سه مقاله گزارش كرده كه ايوب آن را به سريانى ترجمه كرده و من آن را به عربى ترجمه كردهام . و مقاله سوم را در شش مقاله گزارش كرده است نسخه يونانى اين كتاب بدست من افتاد ولى مقاله پنجم از گزارش از آن ساقط شده بود و پر غلط و ازهمگسيخته و نامنظم بود و من آن را مرتب گردانيدم و به يونانى نوشتم و سپس آن را به سريانى و عربى براى محمد بن موسى ترجمه كردم و مقدار كمى از آن بازمانده بود كه واقعهاى براى كتابهاى من رخ داد و پايان رسانيدن آن را به تعويق انداخت . مقالهء ششم را در هشت مقاله گزارش كرده و ايوب آن را به سريانى ترجمه كرده و نسخه اين مقاله از كتاب اپيدمى همه آن در ميان كتابهاى من موجود است و جالينوس از كتاب اپيدمى فقط اين چهار مقاله را ترجمه كرده ولى سه مقالهء ناقص يعنى چهارم و پنجم و هفتم را گزارش نكرده زيرا گفته است كه آنها ساختگى است و به بقراط نسبت داده شده و سازنده آن استوار در علم نبوده است . رسالهء حنين ص 41 .
روفس فى شرى المماليك 14
مقصود روفس افسسى
Rufus of Ephesus
است كه در سال 98 ميلادى به دنيا آمده و در 117 رخت از جهان بربسته است . اين نديم هنگام ياد كردن از آثار روفس از كتاب فوق نام نبرده و مانفرد اولمان استاد دانشگاه توبينگن آلمان در مقاله خود كه در نخستين كنگره بين المللى تاريخ علم در اسلام در دانشگاه حلب ايراد كرده اشارهاى به اين كتاب نمىكند . الرواية العربية لاعمال روفس الافسسى ، ابحاث الندوة العالمية الاولى لتاريخ العلوم عند العرب ، جامعة حلب 1977 م . ص 563 - 573 .
حسن بن بهلول از دانشمندان قرن چهارم هجرى فصل چهل و ششم از كتاب خود را تحت عنوان : « فى شرى المماليك و علامات صحّة ابدانهم »