« نبض » كرده است :
رنگ روى و نبض و قاروره بديد * هم علاماتش هم اسبابش شنيد
ابن رضوان دو رساله جداگانه يكى در نبض و ديگرى در تفسره ( - ادرار ) نوشته و در آن نوع مختلف هريك و كيفيت تشخيص بيمارى را بوسيله آن دو بيان كرده است .
ابن هندو دربارهء كلمهء « تفسره » مىگويد : « كناية عن البول و تفسير امره » مفتاح الطب ، ص 167 .
دو رساله ياد شده بوسيلهء ژاك گراند هنرى
Jacques Grand'Henry
تصحيح و به زبان فرانسه ترجمه و در سال 1984 م بوسيله مؤسسهء خاورشناسى شهر لون از بلاد بلژيك چاپ شده است .
المعا الاثنا عشرى 6
اخوينى در وجه تسميه اين روده مىگويد : نام وى اثنا عشرى اعنى دوازده انگشتى و از بهر آن بدين نام خواندهاندش كه درازى اين رودكانى ( - روده ) به مقدار دوازده انگشت است . هداية المتعلّمين ، باهتمام دكتر جلال متينى ، مشهد 1344 ه . ش . ص 88 .
البوّاب 6
معنى بوّاب بپارسى دربان بود و اين را از بهر آن « دربان » خواندهاند كه هر شرابى و طعامى كه به معده فرود آيد معده آن را بكنار گيرد تا از معده چيزى فرونگذرد تا آنگاه كه طعام بگوارد يا تباه شود آنگاه بوّاب گشاده شود تا طعام از معده برود كانيها ( - رودهها ) فرود آيد . هداية المتعلمين اخوينى ، ص 88 . ابن جزّار قيروانى « بوّاب » را چنين توصيف مىكند :
« و هو عندهم كالبوّاب الّذى يغلق الباب مرّة و يفتحه أخرى » . فى المعدة ،