پيدا نمىكند مگر اينكه قياس و فكر را به كار بندد و بداند كه اثر دارويى كه بيمارى خاصى را بهبود بخشيده چيست و اين بهبودى از چه راهى و با چه مقدارى صورت گرفته و نزديكترين صورت به رسيدن به آن بهبودى چه بوده است .
157 - « خبث » با حركت خاو با از خبث آهن و مانند آن گرفته شده و آن چيزى است كه تنور هنگام ذوب آن را بيرون مىافكند .
157 - آنكه در تعريفات كتاب من نظر مىافكند بايد مرا بر اينكه من موضوعات غير طبّى را وارد كتابى طبّى كردهام ملامت نكند و نگويد كه اين مربوط به علمى ديگر است زيرا هرچند ايراد او درست است ولى من چيزهايى را در اين كتاب ياد كردم كه پزشك بدان نيازمند است .
159 - نوعى از انواع « رتيلا » كه « شبث » ناميده مىشود با شين سه نقطه و با نقطهدار و ثاى سه نقطه و فتحه حرف وسط است .
159 - جالينوس گفته است كه حيوانى كه بجاى انسان در مقام تشريح قرار مىگيرد از نظر كف دست و انگشتان خرس و ساير جانوران كف باز هستند .
159 - من مىگويم كه ياد كردن اين جانوران كه در تشريح عضو عضو يا اعضاى مختلف مقام انسان قرار مىگيرند بعد از « بوزينگان » و بعد از حيوانى است كه « سطور » ناميده مىشود .
159 - ابن سينا در قانون گفته است كه جماع كردن با غلام با انزال كند صورت مىپذيرد و به جهت كثرت تردد خستهكننده است .
160 - من مىگويم سبب بيرون آمدن سريع منى اصطكاك احليل است با آنچه به آن اصطكاك مىيابد و در مورد غلام احليل وارد فضايى كيسه مانند مىشود و اصطكاك و تماس با آن همچون اصطكاك و تماس با فرج و گردنهء رحم نيست و منى را هم به خود جذب نمىكند آنچنان كه رحم منى را
بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 48
مساهمون: اسعد بن الياس ابن مطران
ص٤٨