تبهاى نوبهاى ( مفتره ) هستند مگر تب دق ( سل ) كه بلندتر است . هرچه دماى تن در تب دق سبكتر و ناپايدارتر باشد و در تن احساس نيشزدنى بيشتر باشد زمان آن بلندتر خواهد بود و ز آنسوى آن .
ولى تبهاى مطبقه « 1 » ( فراگير ) كه دماى بسيار بالا و سوزاننده همچون تب غب دايمى « 2 » دارند و تب خونى « 3 » و تبهايى كه پزشكان آنها را تبها و بيمارىهاى سخت ( حاد ) « 4 » مىنامند اينها از چهارده روز بيشتر زمان نمىبرند ، به شرط آن كه در نهايت بالا بودن دما و سوزانندگى نباشند . ولى اگر در نهايت بالا بودن دما و سوزانندگى باشند ، در سه ، چهار ( روز ) پايان مىيابند . چنانچه ميانهى اين دو باشد در يك هفته به پايان مىرسند . خطر در اين تبها بسيار بالاست . ولى تب بلغمى و ربع به درازا كشيده مىشوند ، مگر آن كه بيمار دچار تب ربع بسيار سالم و دچار تب بلغمى ناسالم باشد .
تبهاى وبايى كوتاه و تبهاى شبانه بلند « 5 » است .
شناخت گاه تبها :
بهتر است كه هركس زمان تب را از هنگامى كه احساس دگرگونى و آشفتگى در تن مىكند شمارش نمايد و بداند كه حالت او از حالت طبيعى هميشگى بهگونهاى آشكار از همان هنگام بيرون آمده ، تا آن كه نشانههاى رسيدن ( نضج ) هويدا شود هرچند كه نشانهها سبك باشد ، آغاز بيمارى است ، از پيدا شدن نخستين نشانههاى رسيدن ( نضج ) تا پايان دورهى آن دما بالا مىرود و اين پايان بيمارى است و پس از آن ، زمان فروكش و پايين آمدن تب خواهد بود . از بيشترين چيزى كه در درمان بيمارىها ، سخت نياز است شناخت پيشآگهى هر بيمارى و اينكه به كجا پايان مىيابد ، چون ترس از نشناختن هنگام تب و نيز نشناختن وضع خوراك بيمار و تبدار موجب مىشود كه نتوان با احساس هر فرد آنها اندازهگيرى شوند . چون بيمار در پايان اين تب نمىميرد مگر آن كه
هامش
( 1 ) . حمى المطبقه : متن -Incessant fever ; typhoid fever( 2 ) . حمى الغب الدائمه : متن -Continued tertian fever( 3 ) . حمى الدمويه : متن -Sanguineous fever( 4 ) . حميات الحاده : متن -AAcute fever ; hyperpyrexia ; sthenic fever( 5 ) . حمى الليليه : متن -Nocturnal fever