دارويى سرشتنى براى تب بلغمى :
تربد پاك شده يك مثقال و تخم حنظل يك دانگ و غاريقون نيم درم و ايارهى فيقرا به مانند آن و افشرهى افسنتين يك چهارم درم و مصطكى يك دانگ با سكنجبين عسلى گرد آوريد و به بيمار دهيد .
باز به برنامه گذشته خود بازگرديد . اگر بيمار سست شده بود به او جوجه سرخ كرده يا بريان شده بدهيد و وى را از خوردن خورشتها و تريدها بازداريد اگر آسيبى در شكمبه و يا دلآشوبى سختى به او دست داد او را با درمانهايى كه براى هريك گفتهايم ، درمان نماييد و همچنين اگر بيمار گرفتار آميزهى بد ( سوء المزاج ) شد با آنچه پيش از اين گفتيم درمان او را پيگيرى نماييد و اگر تب از هفتهى چهارم گذشت به بيمار قرص گل سرخ بزرگ بدهيد .
قرص گل سرخ :
گل سرخ آسياب شده ده درم و افشرهى غافت شش درم و افشرهى افسنتين سه درم و مصطكى يك و نيم درم و سنبل أسارون و عود خام نسوخته و شكوفهى اذخر و انيسون از هركدام يك درم برمىگيرند و قرصى به وزن سه درم مىسازند و يكى از آن را با يك وقيه از اين پختنى به بيمار مىدهند .
گزارهى دارويى پختنى براى فرونشاندن تب بلغمى :
پوستهى ريشه و تخم كرفس و رازيانه از هركدام ده درم ، نانخواه ، انيسون ، كشوت ، بازورد و شكاع از هركدام پنج درم با دو رطل آب مىپزيد تا نيم رطل گردد و سپس صاف مىكنيد يك وقيه آن را با يك وقيه سكنجبين مىآميزيد و بيمار با قرصها آن را مىنوشد . هر دو شب در ميان داروى تربد به دو دهيد . اگر هنوز تب او بالاست سرشتهى ديگرى را در نظر بگيريد و به بيمار بدهيد و به او نيز گوشت آبپز و بريان شده بخورانيد كه نيروى او فرونيفتد و از خوردن كره و چربىها و شيرينىها او را بازداريد و چنانچه تب كاهش چشمگيرى داشت ، وى وادار به گرمابه رفتن و عرق كردن هر روز پيش از خوراك نماييد . بپرهيزيد از اينكه بيمار در چنين تبى آب يخ و آنچه به سردى گرايش دارد بنوشد . كه تب را به درازا خواهد كشيد .
تب ربع « 1 » ( تبى كه چهار روز يك بار مىآيد ) :
اين تب با سرما و لرز بسيار پديد مىآيد ، بهگونهاى كه دندانها بهم مىخورند و
هامش
( 1 ) . حمى ربع : متن - يكگونه تب نوبهاىQuartan fever