پرخورى زاگهاى گوناگون :
خوردن زاگها سرفه خشك مىآورد كه در پايان به بيمارى دچار مىشود . بايد شير گرم با شكر همراه كره به دو خورانده شود كه بهترين دارو براى درمان آن مىباشد .
خورندهى يتوعات « 1 » ( شيرابهها )
خوردن هر داروى گياهى كه شيرابه گرم دارد ، در تن جوشهايى را پديد مىآورد همچون سقمونيا و شبرم و لاعيه « 2 » و گياهان لعابدار و مانند آنها و چون در خوردن آنها زيادهروى شود ، كشنده خواهند بود . چنانچه به اندازهى دارويى به كار رود بسيار كارساز مىباشند . براى دور كردن زيانهاى اينگونه داروها شير ، كره ، چربى ( روغن ) سودمند مىباشد . زيرا روغن سختى و تندى كاركرد آنها را سست مىكند و در برابر نشانههاى رويدادهى آنها بر پايدارى تن مىافزايد . برخى از آنها شكمروش سخت و گروهى ديگر افزايش پيشآب يا بالا آوردن همراه خون در خورنده پديد مىآورد . پس به درمان هركدام اين نشانهها روى آوريد .
خورندهى خربق سپيد و جبلهنك « 3 » و كندس و عرّطينتا « 4 » :
در خوردن اينها اگر زيادهروى شود بالا آوردن را برمىانگيزاند و چهبسا بيرون رفتن يكباره آميختگىها از مرى ، درين بالا آوردنهاى پىدرپى ، سبب خفگى بيمار شود .
گاهى دلآشوبى سختى پديد مىآورد كه در پى آن بالا آوردنى نمىباشد . گاهى به جهت سختى آن نيروى وارد آمده نبض فرومىافتد و پيوسته بيمار بيهوش مىشود و عرق سرد بر تن او مىنشيند . چنانچه در انديشهى برنامهى زندگى بيمار نباشند ، وى را
هامش
( 1 ) . بتوع : نام كلى هر شيرابهى گياهى است كه بمانند شير از ساقه يا برگ درخت سرازير مىشود همچون بريدن برگ انجير كه از آن شيرابهاى بيرون مىآيد . از شيرابههاى معروف مىتوان شبرم ، لاعيه ( لاغيه ) ، زقوم ، انجير ، مازريون ، ماهدانه و فربيون را نام برد . ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . لاعيه ( لاغيه ) : ظمياء ، گياهى از گروه يتوعات ( شيرابهداران ) كه نوعى از درختان كوهى شيرابهدار با گلى زرد . شيرابه آن در حوض ماهىدار ، ماهىها را مىكشد ، روانكنندهى نيرومندى است ( منتهى الارب ) ن . ك « لاغيه » نمايه داروهاى تكى
( 3 ) . جبلهنك : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 4 ) . غرطنيثا : ن . ك نمايه داروهاى تكى