خوب آنكه از نوع سپيد و تازه آن است . اگر نگرانى در خوردنش باشد ، آن را با سكنجبين بسرشند و به كار برند .
صبر : زردآب و نمورىها را روان مىكند . و اندازهى خوراكى آن يك تا دو مثقال است . اگر روان كردن از پايين ( شكمروش ) تن باشد آن را بايد با مقل درآميخت به شرط آنكه بيمار تبدار نباشد ، و اگر تبدار باشد آن را با كتيرا مىآميزند و اگر در شكمبه يا جگر كسى بيمارى باشد ، آن را بايد با مصطكى و گل سرخ به كار برد .
خيار چنبر : كاركردى به مانند حنظل دارد و اندازهى كاربرد و آماده كردن آن نزديك به حنظل مىباشد .
قنطوريون از نظر كاركرد و آمادهسازى همانند آنهاست جز آنكه بايد بخش بيشترى از آن به كار برده شود .
شبرم و مازريون : تنداند و اگر در سركه خيسانده شوند تندى آنها گرفته مىشود و اندازهى خوراكى آن از نيم تا يك درم است ، همچنين يتوعاتى ( شيرابه دارانى ) كه همانند اين دو مىباشند ، بايد از آنها اين اندازه به كار رود .
شيرابهى شبرم : سخن دربارهى آن همچون گزارهى سقمونياست جز آنكه اين شيرابه و ديگر شيرابهها ، روانكنندهى نيرومند آب و زردآباند .
فربيون : گرم ، روانكننده آب و آميختگىهاى ( خلط ) سفت است اندازهى خوراكى آن يك دانگ تا يك سوم درم است . از تندى آن با خمير شدن همراه بادام شيرين و كتيرا كاسته مىشود .
دانهى نيل : روانكنندهى بلغم سوخته است و از آن دلآشوبى و رنجورى سختى پديد مىآيد . اندازهى كاربردى آن پس از پوست كندن يك تا سه مثقال است .
ماهودانه « 1 » ( ماهوب دانه ) : روانكنندهى آب و زردآب است و چگونگى آن همچون شيرابههاى ديگرست .
ماهين « 2 » : شيرابهاى ديگر است ، جز اينكه براى دردهاى سخت و سرد بندها سودمند است .
هامش
( 1 ) . ماهودانه : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . ماهين : ن . ك نمايه داروهاى تكى