نصيريه « 1 » ، به اين بقعه و مضجعه ، اعتقاد غريبى دارند ؛ چنانكه از 6 ماه راه به زيارت [ مى ] آيند . سنگى است مدوّر و سياهفام ، بهمثابه يك هندوانه بزرگى .
گويند زنانى كه از اولاد بىبهره هستند ، بر روى آن سنگ مىنشيند [ و ] لحظه [ اى ] پس از آن ، به پاى مىايستند . اگر آن سنگ بنا كرد به دور زدن و حركت ، البته آن عفيفه را اولاد خواهد شد ، و اگر سكون دارد و قرارى جسته ، در حالت ياس خواهد بود ، كه ديگر او را اولاد نمىگردد . و اين بيان اگرچه اغراق دارد ، اما به كرّات تجربه گرديده [ است ] . العهدة على الراوى .
[ 5 ] باباطاهر « 2 » ، در ميان شهر .
[ 6 ] سيد ابو الحسن و سيد ابو الوفا « 3 » در گوشهء شهر ، دو بقعه در جنب يكديگر .
[ 7 ] فلك الدين « 4 » ، بالاى شهر .
[ 8 ] حيات غيب ، در 5 فرسنگى شهر . ياد كردم احوالات آن را .
[ 9 ] بقعه زاهد شير . « 5 »
هامش
والى لرستان منصوب شاه عباس اول صفوى مدفون مىباشد . ( دايرة المعارف تشيع ، 3 / 364 )
( 1 ) . در اصل : نصيرى
( 2 ) . مقبرهء باباطاهر در محلهاى به همين نام در جنوب غربى شهر خرمآباد و در غرب قلعه فلك الافلاك واقع شده است . سبك بناى مقبره قديمى است و در ورودى آن به سمت جنوب باز مىشود . ساختمان اصلى 8 ضلعى است كه 4 ضلع اصلى آن هريك 5 / 2 متر و اضلاع فرعى هريك 70 / 1 متر است . در گوشههاى آن 4 طاق ساخته شده و سپس طاق اصلى بر روى آنها زده شده است . ارتفاع گنبد تا كف 6 متر مىباشد . در وسط ، قبر قرار دارد كه ابعاد آن 52 * 100 * 177 سانتىمتر است . روى قبر ضريحى چوبى به ابعاد 127 * 128 * 198 سانتىمتر گذاشته شده است . مردم به اشتباه فرد مدفون در آن را باباطاهر همدانى ( عريان ) مىدانند و اتاقى به درازاى 5 و پهناى 5 / 2 متر در سمت غربى ديده مىشود كه قلندرخانه ناميده مىشود . ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 74 ) .
( 3 ) . در غرب شهر خرمآباد مقبرهاى است كه تمامى آن با آجر ساخته شده است . در جلوى آن كفشكنى است به طول 4 و عرض 5 / 2 متر . ارتفاع گنبد نزديك به 8 متر است . در داخل آرامگاه دو قبر كنار هم ديده مىشود كه روى هريك ضريحى چوبى قرار داده شده است . قبور متعلق به دو برادر به نامهاى سيد ابو الوفا و سيد ابو الحسن سيد على هستند . ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 74 - 75 ) .
( 4 ) . در شمال غربى شهر خرمآباد ، بر دامنه سفيدكوه ، روستايى است به نام فلك الدين كه نام خود را از آرامگاه فلك الدين گرفته است . از اين مقبره اكنون آثارى از سنگ و گچ و پايه و بناى آن باقى مانده است . اين گور ممكن است از آن فلك الدين حسن پسر بدر الدين مسعود ، از اتابكان لر كوچك باشد . اين قبر امروز مورد احترام مردم است و هروقت چيزى گم مىكنند ، به كنار اين آرامگاه مىآيند و مىگويند : « اى برادر ، فلك الدين ، گمشده مرا بده . » ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 61 ) .
( 5 ) . زاهدشير ، مقبرهاى است در 10 كيلومترى شمال شرقى شهر خرمآباد ، بر سر راه بروجرد ، كه به شكل هرم است و از آجر و سنگ و گچ ساخته شده است . اين آرامگاه به شكل 8 ضلعى است كه هرضلع آن