مسافرتنامه
به يمن تأكيد كردگار جهان ، چهارشنبه ، دهم شهر « 1 » شعبان سنه « 2 » 1304 [ ه . ق . ] ، « 3 » از منزل « كوه شريف » ، « 4 » ساعت 5 / 5 [ عصر ] به « حيدرآباد » جنّت نشان نقل مكان كرده ، قريب [ به ] ساعت 5 / 6 [ عصر ] شرفياب خدمت حضرت مستطاب « 5 » مالك « 6 » رقاب ، حضور پرنور پادشاه مملكت عظيمهء دكن « 7 » - ادام الله دولته و شوكته « 8 » - شده ، حسب الرسم اداى نذر كرده ، استرخاص « 9 » حاصل نمودم .
بعد به منزل رفته ، پس از صرف شام ، تمام خويشاوندان و پيوندان را وداع نموده ، ساعت 11 شب به محل توقف « كالسكه « 10 » بخار » رفتم . جمعيت زيادى از
هامش
( 1 ) . ماه در زبان عربى ، از ريشهء سريانى « سهر » .
( 2 ) . سال ، سنه( Sana )يا سنه( Sane ).
( 3 ) . مصادف با 15 ارديبهشتماه 1266 ه . ش . / 4 مه 1887 م .
( 4 ) . كوه مولا على ، در 30 كيلومترى شرق حيدرآباد قرار دارد . مسلمانان شيعه اين شهر معتقدند كه خواجهء دربار « ابراهيم قلى قطب شاه » خواب ديده است كه امام اول شيعيان ، او را به آن مكان دعوت كرده است . 3 كوه « قدم رسول » ، « امام رضا » و « صاحب الزمان » ، كه آنها هم ريشهء مشترك خوابنما شدن دارند ، در اين شهر وجود دارد . لقب اين كوه ، « كوه شريف » است .
( 5 ) . خوش ، نيكو ، پسنديده ، شايسته . از القاب و عناوين بزرگان كه در مخاطبه يا نامهنگارى ( مكاتبه ) به كار مىبردند .
( 6 ) . صاحب گردنان ، دارندهء رقبهها ( رقاب ، جمع رقب يعنى گردنها ) ، مهتر افراد .
( 7 ) . مير محبوب على خان بهعنوان « نظام ششم » از سلسلهء « آصفجاهيان » ، كه بين سالهاى 1286 - 1329 ه . ق . / - 1869 - 1911 م . پادشاه مملكت دكن ( دكن در هندى يعنى جنوب ) بوده است .
( 8 ) . خداوند دولت و شوكت او را پيوسته و هميشه گرداند .
( 9 ) . رخصت خواستن ، طلب اجازه كردن
( 10 ) . كالسكه ، از كلمه كالسكاى روسى يا كارزاى ايتاليايى يا كالش آلمانى اخذ شده است . كالسكه بخار به