تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 594

مساهمون:

ص٥٩٤
ماجرا جلوگيرى نمايد و چون در اثر اين اقدام و تجرى مردم عده‌اى كشته شده‌اند ، اينك بموجب دستور مجلس حكومت نظامى تشديد مىشود و بدستور مجلس مسببين اين بلوا دستگير خواهند شد . . . مىگويند در قضيه بلواى نان در حدود هشتصد يا نهصد نفر از سر جنبانان محلات و دستجات تهران و شهرستانها و درباريان و مخالفين دولت سردار سپه دستگير شدند . سردار سپه با ايجاد بلواى نان هم مجلس را مرعوب نمود و هم قدرت خود را نشان داد و هم حس تنفر مردم را نسبت به وكلا برانگيخت . ضمنا مخالفين خود را دستگير و هم از حركت احمد شاه ( بازگشت از فرنگ به ايران ) كه نقش عمده اين بازى بود به خوبى جلوگيرى كرده او را كاملا مرغوب و قدرت تصميم حركت به ايران را از او سلب نمود . . » « 1 » ازجمله كارهايى كه از زمان كودتاى سوم اسفند 1299 تا پايان دوره قاجاريه در ايران انجام پذيرفت . يكى هم قانون اصلاح تقويم بود . در 11 فروردين سال 1304 مجلس شوراى ملى قانونى تصويب كرد كه به موجب آن گاهشمارى كنونى ما مقرر گرديد : مبدأ هجرت پيامبر اسلام ( ص ) سال خورشيدى با 12 ماه فروردين و ارديبهشت و خرداد و تير و امرداد و شهريور ( هر يك 31 روز ) مهر و آبان و آذر و دى و بهمن هريك 30 روز و اسفند 29 روز و سالهاى كبيسه 30 روز . « 2 » استاد احمد بيرشك در اين باره مىنويسند : « تا ربع اول سده سيزدهم هجرى تاريخ و تقويم متداول در كشور ما تقويم عربى بود . يعنى ( ه . ق ) با ماه‌هاى عربى اين گاهشمارى با همهء نقص خود با تاريخ بعد از اسلام كشور ما آميخته و عجين است و تعيين تاريخهاى خورشيدى معادل آنها دست كم در نظر نگارنده ( احمد بيرشك ) امرى است سودمند بلكه لازم . تقويم يزدگردى در ميان طبقاتى خاص و تقويم خورشيدى جلالى به صورتى غير رسمى رواج داشت . اما نه در دستگاه ادارى و نه در نزد تاريخنويسان . آنگاه گاهشمارى خورشيدى رواج بيشترى يافت ، اما تا آغاز دههء آخر قرن رسميت پيدا نكرد . از 1290 به بعد گاهشمارى خورشيدى رسمى شد . شروع سال با اعتدال بهارى بود سال 12 ماه يا به اصطلاح آن زمان 12 برج داشت كه نامهايشان با صورتهاى دايرة البروج يكى بود به‌طور رسمى با نامهاى عربى و به‌طور غير رسمى تا حدى با نامهاى فارسى بدين قرار :
هامش
( 1 ) - تاريخ بيست ساله ايران . ج 3 ، ص 370 - 377 نقل به اختصار . ( 2 ) - گاهنامه تطبيقى سه هزار ساله . احمد بيرشك . شركت انتشارات علمى و فرهنگى 1367